Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Kastelen en abdijen

25 juli 2017 Siebrand Krul

Kastelen en abdijen spreken tot de verbeelding. Kloostermuren verbergen mysterieuze verstilling, kastelen roerige adellijke familiegeschiedenissen. Talrijke adellijke landgoederen en vele kloosters zijn tekens van de sterke invloed van kerk en baron op het Vlaamse land. Er zijn er nog heel wat, bijvoorbeeld rondom Brugge. Bijzonder is kasteel Wijnendale, nog altijd bewoond door jonker Jean-Jacques Matthieu de Wynendaele en zijn echtgenote.

De jonker en zijn gade zijn inmiddels achter in de tachtig maar bewaken uitermate streng wie wel en niet op hun gronden mogen komen, laat staan in hun kasteel. Wijnendaele, in de buurt van Torhout, wordt voor het eerst genoemd in 1127 en was lang residentie van de graven van Vlaanderen. Het is eind 11de eeuw gebouwd door graaf Robrecht de Fries. Als het in de 15de eeuw in handen komt van de graven van Kleef bouwen deze het uit tot een fantastisch jachtslot en middelpunt van de toenmalige beau monde.

 

Het kasteel van Wijnendaele met de recentelijk gerestaureerde toren die, anders dan vroeger, verboden toegang is.

Bankiers als kasteelheer

Wijnendale is in de Belgische geschiedenis bekend vanwege het verblijf van keizer Karel V, Maria van Bourgondië en meer recent koning Leopold III die hier in mei 1940 bekvechtte met zijn ministers over de te volgen strategie in de oorlog. De vorst hield koppig aan zijn standpunt vast en moest dat uiteindelijk bekopen met het verlies van zijn kroon.
Het kasteel was al eeuwen aan het vervallen toen het in 1825 door Brusselse fabrikanten werd gekocht, die het in 1838 doorverkochten aan de familie Matthieu. Deze verdiende haar fortuin in de Brusselse banksector. Het is dus geen adel, laat staan oude adel, al laat de huidige eigenaar zich jonkheer noemen, en gedraagt zich ook als zodanig. Het gebouw is van oorsprong middeleeuws, maar daarvan is nagenoeg niks meer over, al suggereren de 19de-eeuwse aanbouwsels dat wel. Het geheel is een wonderlijk amalgaan van tegenstrijdige stijlen; de frontpoort lijkt verdwaald tegen de achtergrond.

 

Meneer Matthieu.

 

Subsidies

Het bouwwerk wordt eigenlijk permanent gerenoveerd. Zelfs voor de niet onbemiddelde Matthieu is dat niet op te brengen: de kosten worden voor 90% extern gesubsidieerd, maar dat kan de kasteelheer niet vermurwen het publiek meer toegang te bieden. Integendeel: de jonker heeft een hekel aan kinderkabaal zodat niemand meer de toren mag beklimmen. Deze is met veel publiek geld gerestaureerd en blijkbaar hebben de subsidieverstrekkers betere toegankelijkheid niet kunnen afdwingen. Matthieus kinderen hebben geen affiniteit met Wijnendale, dus wie weet wordt het in de toekomst wel openbaar.
Met de bijgebouwen wordt weinig gedaan en het domein is vanwege betaling van successierechten tot iets meer dan dertig hectare ingekrompen. Maar nog altijd indrukwekkend. Aan de overkant van de straat een uitstekend restaurant.

 

De abdij van Zevenkerken.

 

Openstelling

Dit jaar heten ruim honderd kastelen (landhuizen en buitens) en acht abdijen in en rondom Brugge de gasten welkom. Soms doen de bewoners zelf het verhaal, vaker zijn het bevlogen gidsen (zoals bij Wijnendale).
Veruit de meeste gebouwen zijn 19de-eeuws en eclectisch van ontwerp, gebouwd door rijke stedelingen die de vanwege de Franse Revolutie geconfisceerde kerkelijke bezittingen opkochten. Ze liggen op de schrale zandgronden. Ten noorden van Brugge vinden we de vruchtbare polders: daar was het een pak profijtelijker om landbouw te bedrijven.

De beste manier om dit allemaal te bekijken is om een van de vijf speciale fietsroutes te gebruiken, zogeheten knooppuntentochten. Je kunt ook, uniek, met een groep opteren voor heuse Fiatjes 500, de ‘vintage tours’, startend vanuit hartje Brugge: www.vintagetours500.be

(Openingsbeeld: Het kasteel van Tillegem.)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder