Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Aardappeloproer 1917

05 juli 2017 skrul

Nederland was in de Eerste Wereldoorlog neutraal, maar kreeg gaande het strijdgewoel toenemend hinder. De zeeblokkade van Duitsland leidde tot voedseltekorten. Eind juni 1917 waren in Amsterdam de aardappelen op, toen het gerucht ging dat in de Prinsengracht een schip vol aardappelen lag aangemeerd, bestemd voor het leger. Dat was aanleiding voor een bloedige veldslag. Vrouwen speelden een hoofdrol.

Vrouwen uit de volkswijken verzamelden zich en plunderden het schip, en aansluitend treinwagons met voedsel op de Oostelijke Eilanden. Het gemeentebestuur benadrukte dat er geen voedselprobleem was, want er was bijvoorbeeld genoeg rijst voorhanden, een prima alternatief. Maar dat bliefden de Amsterdammers niet; voer dat maar aan de soldaten.

 

De aardappelschepen aan de Prinsengracht in Amsterdam.

 

De onrust zwol aan, er braken stakingen uit en vrouwengroepen werden almaar brutaler. Het gemeentebestuur was echter gebonden aan de strenge rantsoeneringswetten van minister Posthumus, bedoeld voor een eerlijker verdeling van wat aan voedsel beschikbaar was, en het voorkomen van zwarte handel.

 

Stakende arbeiders op Kattenburg, Amsterdam.

 

Uiteindelijk zag de stad zich genoodzaakt om het leger in te zetten om de onrust te bezweren. Op het Haarlemmerplein brak daardoor op 5 juli 1917 een vuurgevecht los: het leger schoot met scherp op stakende arbeiders. Op diverse plekken in Amsterdam liep het uit de hand en uiteindelijk vielen er negen doden en 114 gewonden.

 

Op het Museumplein werden de soldaten gelegerd die de opstand moesten neerslaan. Op de achtergrond het Rijksmuseum.

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder