Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Grutte Pier belegert Medemblik

14 juni 2017 Siebrand Krul

In juni 1517, 500 jaar geleden, slaat Pier Gerlofs Donia het beleg voor Medemblik. Het landsdeel heet West-Friesland, maar behoort tot Holland. Voor Donia, vanwege zijn enorme gestalte bekend als Grutte Pier, is dit vijandig gebied. Zijn leger, de ‘Arumer Zwarte Hoop’ vocht tegen de Hollanders, die met de Saksen zijn Friesland aanvielen, zijn dorp hadden geplunderd, zijn vrouw hadden vermoord. Feitelijk is hij een vroege verzetsstrijder tegen de Habsburgers.

Pier maakte enorme indruk op zijn tijdgenoten: hij was meer dan twee meter lang, had een donker gelaat, grote donkere ogen en had een wildwoeste uitstraling die menigeen de stuipen op het lijf joeg. Hij zou de bedenker zijn van de uitspraak ‘Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries’ (‘Boter, roggebrood en groene kaas, wie dat niet zeggen kan is geen ware Fries’) die hij gevangenen dwong uit te spreken om te controleren of ze wel of niet Fries waren. Zoniet, dan scheidde zijn zwaard hoofd en romp. Hij had tevens de naam, zeker met zijn succesvolle zeegevechten op de Zuiderzee, om gevangengenomen Hollanders zonder pardon overboord te kieperen.

 

Beeltenis van Pier uit een veel later tijd, begin 17de eeuw.

Het leger van Pier nam Medemblik en de omgeving vlot in, plunderde de stad, maar wist het kasteel niet te veroveren. Voor zijn vertrek werd de stad in brand gestoken. Al met al voldoende redenen voor de Noordhollanders om de nagedachtenis aan Pier in de donkerste kleuren te schetsen, geheel anders dan de volksheld die Grutte Pier in zijn moederland is. Hij maakt zelfs deel uit van de Canon van de Friese Geschiedenis en zijn reusachtige zwaard hangt in het Fries Museum. Aan de Fryske Akademy is momenteel een Westfriese historicus bezig het beeld van Grutte Pier aan beide zijden van de Zuiderzee te beschrijven.

 

De dapperheid van Grote Pier, anno 1516, 19de-eeuws schilderij dat de strijd van Grote Pier verheerlijkt. (Johannes Hinderikus Egenberger, olie op doek, Stadhuis Sneek)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder