Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Een rare snuiter

24 april 2017 skrul

De parlementsverkiezingen in Nederland zijn achter de rug. Menig obscuur partijtje is zonder een zetel van het toneel verdwenen. Hetzelfde lot trof de Partij voor Ongehuwden bij de Tweede Kamerverkiezingen in 1967. Die partij kwam slechts vierhonderd stemmen tekort voor een zetel. Maar lijsttrekker mr. Pierre Koot liet het er niet bij zitten: hij diende een klacht in.

Volgens de jurist hadden er malversaties plaatsgevonden bij het tellen van de stemmen. Bij hoge uitzondering besloot de Tweede Kamer de stembiljetten te bewaren, voor het geval het tot een procedure zou komen bij het Europese Hof. Maar van een hertelling, waar mr. Koot op aandrong, kon geen sprake zijn.
Het was niet de enige actie waardoor mr. Pierre Koot, die door De Telegraaf de ‘eeuwige verliezer’ werd genoemd, in het nieuws kwam. Hij timmerde flink aan de weg. Koot bewoog zich een tijdje in de kringen van boer Koekoek, was oprichter en voorzitter van de Partij voor Volkswil en Referendum, idem van de Referendumpartij voor Arbeiders, de Referendumpartij voor de Middenstand, de Partij Referendum Legalisatie Hazardspelen, de Referendumpartij voor de Agrarische Sector, en lijsttrekker voor de Partij voor Ongehuwden.

 

Pierre Koot achter zijn piano in 1968, klaar om Chopin te spelen. (Nationaal Archief/coll. Spaarnestad/foto Pieter
van Acker)

 

Lichtelijk tragisch figuur

En hij was psychopaat. Althans, volgens De Orde van Advocaten. Dat blijkt uit een document aanwezig in het pas vrijgegeven archief van de Orde. Anderen noemden hem een ‘lichtelijk tragisch figuur’ en een ‘wat doorgedraaide’ jurist. Milder, maar ook niet heel mild.
Psychopaat of niet, in ieder geval was mr. Pierre J.H.C. Koot een kleurrijk figuur. Advocaat, voorstander van het referendum en homoseksueel. ‘Ongehuwden’ in de partijnaam stond voor homoseksuelen. En met de Partij voor Volkswil en Referendum pleitte hij voor afschaffing van de parlementaire democratie. Want met referenda kun je een land ook wel besturen.
Pierre Koot, geboren in 1914 in Nederlands-Indië, studeerde piano en rechten. Maar hij werd door de balie niet geaccepteerd. Formeel mocht de broer van de bekende hoffotograaf Max Koot zich dus geen advocaat noemen, hij moest het doen met de aanduiding jurist.
Begin jaren zestig kwam Koot in conflict met de Orde van Advocaten en in 1964 spande hij zelfs een kortgeding tegen de deken van de Orde aan. De Orde zou een staat in de staat zijn die verordeningen opstelde die – aldus Koot in een van de weinige keren dat hij zich diplomatiek uitdrukte – ‘in conflict met de wet’ waren. Doorgaans sprak hij over de Orde als een corrupte bende die zich aan klassenjustitie schuldig maakte. Hij verloor de kwestie. Kansloos.

 

Affiche voor Koots partij voor de parlementsverkiezingen van 15 februari 1967. (Het Geheugen van Nederland)

 

Strijder voor homorechten

Ene G.J. Blok was namens de Orde bij het kortgeding aanwezig en meldde de leden van de Algemene Raad van de Orde: ‘Eens temeer bleek dat mr. Koot een psychopaat is.’ En toegegeven, de archiefstukken lijken Blok gelijk te geven. Maar de Orde van Advocaten is niet bevoegd die diagnose te stellen. En helemaal gek was hij ook weer niet. Met de Partij voor Ongehuwden pleitte hij voor afschaffing van art. 248bis Wetboek Strafrecht, dat homo’s verbood wat hetero’s was toegestaan. Twee jaar na de dood van Pierre Koot (1969) verviel 248bis. Of referenda voldoende zijn om een land te besturen, is een andere vraag.
(Karin van den Born, eindredacteur Geschiedenisafdeling NTR)

 

(Openingsbeeld: Koot doet zijn beklag bij de Kiesraad, 20 februari 1967. (Foto Eric Koch/Nationaal Archief/coll. Anefo)

 

Lees nog veel meer boeiende geschiedenis-artikelen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder