Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Sterren en doden

28 maart 2017 Siebrand Krul

Het lijkt onbegonnen werk: het luxe Geneefse hotel Beau Rivage kan zich met nog zoveel ijver toeleggen op een perfect gastheerschap en zo vaak in de prijzen vallen als ze wil, inclusief Michelinsterren voor de keuken, bij het grote publiek is er altijd die schaduw van de wrede dood van twee beroemdheden: keizerin Elizabeth van Oostenrijk (‘Sisi’) en Uwe Barschel, voormalig minister-president van de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein.

Op 9 september 1898 betreedt de gravin van Hohenembs het atrium van het hotel. Ze reist incognito en haar echte naam is Elizabeth Amalie Eugenie, keizerin van Oostenrijk. Een beroemde gast, die het jaar daarvoor al een week haar intrek op dit gerenommeerde adres had genomen. De plaatselijke krant informeert het publiek over haar ware identiteit, maar dan heeft de keizerin haar bezoek bij barones Julie Rothschild er toch al op zitten en is ze voornemens per schip naar Montreux over te steken. Daar zal het echter niet meer van komen. De volgende dag om half twee ’s middags stuit ze aan de oever van het meer op Luigi Lucheni en doet zich voor wat zich eerst als ongelukje laat aanzien: ‘Bij Hotel de la Paix, waar aan de andere kant van de straat de koetsiers met hun wagens staan te wachten, kwam er een man op ons af. Vlak voor ons leek hij ineens te struikelen ‘, herinnert een hofdame, gravin Irma Sztaray, zich later. ‘Hij maakte een beweging met z’n hand, als om z’n evenwicht te herwinnen. Meer heb ik in dat ene ogenblik niet waargenomen. Ik had kunnen zweren dat hij niets in z’n hand had, absoluut niets.’

 

 

Zee van kaarslicht

De keizerin had misschien een vuistslag gekregen, maar zeker niets levensbedreigends, was haar stellige overtuiging. Het bleek een fatale vergissing. De twee vrouwen vervolgen hun weg naar het stoomschip, maar daar zijgt Elizabeth ineen en raakt buiten bewustzijn. De gravin opent haar corset en ontdekt daaronder bloed. Eenmaal terug in haar hotel is Elizabeth ook door arts dr. Golay niet meer te redden. ‘Sisi’ overlijdt aan een stoot met een vijl, die tussen haar ribben door een long en het hart trof. Het bizarre aan de moord is dat de Italiaanse anarchist in kwestie het eigenlijk op de hertog van Orléans had gemunt. Die had echter zijn reisplannen gewijzigd en was niet naar Genève gekomen. Toen de Italiaan in de krant las dat de Oostenrijkse vorstin in de stad verbleef, koos hij haar als slachtoffer.

 


Fanny Mayer, echtgenote van de hoteldirecteur, zit aan het sterfbed van Elizabeth. De familie Mayer zorgt ervoor dat het lichaam in het hotel opgebaard wordt, gevat in een zee van kaarslicht en bloemstukken, tot vier dagen later het stoffelijk overschot met een speciale trein naar Wenen wordt overgebracht. Tegenwoordig draagt een negentig vierkante meter grote suite de naam ‘Sissi’. Het interieur is wit en rood en er staan antieke meubels met accessoires uit het bezit van de keizerin.

 

 

Badkuipdood

In kamer 317 daarentegen herinnert niets meer aan de man die er op 10 oktober 1987 zijn intrek nam. Uwe Barschel pakt zijn bagage uit en installeert zich, een kelner brengt hem een fles rode wijn. Tot het middaguur van de dag daarop wordt hij niet meer gezien. Twee journalisten van het populaire blad ‘Stern’ die een inter-view zullen hebben met de voormalige politicus gaan naar zijn kamer. In de badkamer doen ze een schok-kende ontdekking: in het volgelopen bad ligt het ontzielde lichaam van Uwe Barschel.

 


Meteen komen complottheorieën in omloop die nog geen van alle zijn weerlegd. Was het moord en zo ja: wie heeft hem het laatst in levende lijve gezien? Was Barschel in wapendeals verwikkeld? Of heeft hij zichzelf de dodelijke medicijnencocktail toegediend? En dat wellicht vanwege de mislukte lastercampagne tegen zijn politieke rivaal Björn Engholm? De fles rode wijn en de medicijnenverpakking hebben de rechercheurs niet teruggevonden. De gebeurtenissen van de nacht van 10 op 11 oktober blijven onopgehelderd.

 

 

Familiebezit

Met het tragische lot van Sisi en Uwe Barschel is er een duister tintje in de luxueuze glans van het Beau Ri-vage gekropen, dat zich niet weg laat poetsen. Daar verandert de fonkeling van de kristallen kroonluchters net zomin iets aan als het blinkende marmer dat het vele licht weerkaatst. Of de comfortabele bedden, die met de gecapitonneerde leunstoelen lijken te wedijveren. Het is maar goed dat de familie die het hotel al sinds 1865 in bezit heeft het niet wil verkopen aan een van de vele geïnteresseerde hotelketens – het zou de prijs nog kunnen drukken … Nee, het hotel is zoals de familie zegt: ‘trouw aan zijn dromen doorleeft het de jaren, zonder zijn ziel te verliezen.’ Het hotel heeft de afgelopen honderd jaar veel geschiedenis meegemaakt én geschreven. In de Masaryk Salon werd in 1918 het verdrag tot stichting van Tsjecho-Slowakije onderte-kend. In 1873 liet Charles-Albert Mayer als eerste in Zwitserland en als derde op de hele wereld een lift in zijn hotel aanbrengen. In 2003 had het hotel in eigen land weer een primeur: gratis WiFi voor de gasten.
Het Londense veilinghuis Sotheby’s is hier permanent vertegenwoordigd en heeft, op de begane grond, een dependance. Op de veilingen van mei en oktober zijn dan de mooiste sieraden en uurwerken te zien. In 1987 veilde Sotheby’s hier de juwelen van de hertogin van Windsor.

 

 

Topadres aan de Alpen

En tegenwoordig? Tegenwoordig gaat het hotel met zijn antieke meubels, geknoopte tapijten en plafond-schilderingen weer helemaal met zijn tijd mee. Na een aantal renovaties bezit het 72 kamers en 18 suites, waaronder naast ‘Sissi’ ook ‘Wagner’ en ‘Imperial’. Voor de in- en uitwendige mens zijn er twee restaurants (een ervan is het prijswinnende Chat-Botté), een bar en een wellnesscentrum. Als gast voeg je je in een lange rij van deels illustere voorgangers als de Beierse koning Lodewijk II, de maharadja van Patiala, de keizer van Japan, de Dalai Lama, Clark Gable en Eleanor Roosevelt, die hier schaafde aan de verklaring van de rechten van de mens. ‘Uw anonimiteit wordt strikt gewaarborgd; respect voor de privésfeer staat in Beau Rivage hoog in het vaandel’, belooft het hotel.
Het topadres aan de Quai du Mont Blanc in Genève, met uitzicht op de hoogste berg in de Alpen, zet dus in op traditie en discretie, wil daarnaast gezinsvriendelijk en gastvrij zijn. Ongetwijfeld is dat de reden dat al het andere dat zich in de hotelkamers afspeelt zoveel minder stof heeft doen opwaaien dan de dood van die twee prominente gasten.
(Janina Lingenberg)

Lees nog meer mooie geschiedenisverhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder