Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Olifantenkaart

05 maart 2017 Siebrand Krul

Vanaf 24 februari dit jaar is in het Nationaal Archief in Den Haag de tentoonstelling De wereld van de VOC te zien. Aanleiding is de digitalisering van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), althans het deel dat zich in Nederland bevindt. Het is een prachtige tentoonstelling die juist pleit om vooral de originele bron te zien, niet de digitale variant.

De Compagnie, ook wel de ‘eerste multinational ter wereld’ genoemd, is een bijzonder hoofdstuk in de Nederlandse geschiedenis. Zij had een monopolie in de Nederlandse handel in een gebied dat min of meer de halve wereld bestreek. Dat strekte zich uit vanaf Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika tot aan de westkust van Amerika en besloeg behalve de oostkust van Afrika, heel Azië en Oceanië. Bovendien kreeg de VOC het recht om verdragen te sluiten met staten binnen haar octrooigebied, forten te bouwen, legers en vloten te onderhouden en zo nodig oorlog te voeren. De organisatie die hiervoor nodig was, is zonder meer indrukwekkend te noemen.
Net zo imponerend zijn de archieven van de VOC. Deze geven informatie over de bedrijfsvoering, maar ook over de politieke, culturele, religieuze en sociale omstandigheden in het gebied waar de VOC actief was. Binnen het grote octrooigebied werd veelvuldig informatie uitgewisseld met de VOC-vestigingen. Naar schatting worden vandaag de dag nog 25 miljoen historische pagina’s VOC-archief bewaard. Het deel in het Nationaal Archief in Den Haag beslaat 1,2 kilometer planklengte en omvat de papieren die afkomstig zijn van de Nederlandse kant van de organisatie.

 

 

Een prachtig voorbeeld is deze zogenoemde olifantenkaart, zo genoemd vanwege het fraaie cartouche met olifant. Daarop is ook de inheemse bevolking te zien die kaneel en andere producten van het eiland Ceylon (nu Sri Lanka) tonen. De kaart is gemaakt door Baltus Jacobsz van Lier en geeft een beeld van de bestuurlijke indeling van de VOC-gebieden en van het Koninkrijk Kandy. Rondom de kaart zijn 22 plattegronden te zien van forten en versterkingen van de VOC op Ceylon.
(Paul Brood)

(Afbeelding: Kaarte van het Eyland Ceijlon…. / B. v. Lier. Schaal: 1:685.000. 1751, manuscript op papier. Nationaal Archief, kaarten en tekeningen behorende tot het archief van het Ministerie van Koloniën, 4.MIKO, inv. nr. W42.)

Bezoektip
De wereld van de VOC
24 februari 2017 tot en met 7 januari 2018
Nationaal Archief, Prins Willem-Alexanderhof 20 Den Haag, www.gahetna.nl

 

In de nieuwe G-GESCHIEDENIS nog veel meer historisch nieuws. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder