Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Kardinaalsboeken

05 maart 2017 skrul

Onlangs werd de bibliotheek van kardinaal d’Alsace toegevoegd aan de lijst met Vlaamse Topstukken. Deze boekenverzameling werd samengesteld door Thomas-Philippe d'Alsace de Boussu (1679-1759), kardinaal en aartsbisschop van Mechelen, en is voor Vlaanderen een uniek voorbeeld van een religieus-wetenschappelijke collectie uit de 18de eeuw, opgebouwd voor de seculiere geestelijkheid. Ze bevat zowel oude als eigentijdse werken uit verschillende domeinen: bijbels en exegetische werken, publicaties over patristiek, theologie, kerkelijk en werelds recht, geschiedenis, filologie, filosofie en exacte wetenschappen.

Op het vlak van de ideeëngeschiedenis is de verzameling daarom een belangrijke bron. Opmerkelijk is de Opera omnia van Erasmus (Basel, 1540) met de censuur aangebracht door de Spaanse theoloog en bijbel-exegeet Benito Arias Montano tijdens zijn verblijf in Antwerpen, en een Catalogus haereticorum met ‘ketterse’ teksten. De catalogus, de overdrachtsakte en het bijhorende reglement uit 1738, plus de informatie in de werken zelf, maken het mogelijk om te reconstrueren hoe professioneel d’Alsace te werk is gegaan bij de opbouw van zijn verzameling. In 1738 schonk de kardinaal zijn rijke bibliotheek aan het kapittel van de Sint-Romboutskathedraal, waardoor de collectie een semi-openbaar karakter kreeg, erg uitzonderlijk in een tijd waarin bibliotheken veelal ontoegankelijk privébezit waren. Oorspronkelijk telde de verzameling zo’n 12.000 volumes met 9.000 titels, daarvan zijn er nu nog ongeveer 3.000 bewaard. Het merendeel bevindt zich in de Maurits Sabbe-bibliotheek van de KU Leuven en in het Stadsarchief van Mechelen. Met de steun van het Fonds Baillet Latour (Koning Boudewijnstichting) werden in 2016 ruim 3.000 volumes geconserveerd, uitgevoerd door het Book Heritage Lab, verbonden aan de Leuvense Universiteit. De cultuurhistorische waarde van de bibliotheek Kardinaal d’Alsace wordt nu bevestigd met een erkenning als Vlaams Topstuk.
Meer op www.vlaamse-erfgoedbibliotheek.be
(André Capiteyn)

Lees meer historische nieuwtjes in de nieuwste G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder