Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Hij die Vlaanderen leerde lezen

05 maart 2017 skrul

De man die zijn (Vlaamse) volk zogezegd leerde lezen was Hendrik Conscience (1812-1883), ook lang een vaste waarde op de boekenlijst van menige middelbare scholier in (Zuid-) Nederland. Van het honderdtal romans dat Conscience schreef, waren er tachtig jaar geleden genoeg titels aanwezig in elke bibliotheek. Alle 19de-eeuwse genres werden door de veelschrijver Conscience gebruikt om zijn kleinburgerlijke publiek te blijven voorzien van leesvoer. Zijn historische romans zoals De Loteling of De Boerenkrijg ademen nu een gezapige rooms-katholieke levensfilosofie en neigen naar het minimaliseren van sociale tegenstellingen.

Consciene schreef een geromantiseerd beeld van het rijke Vlaamse verleden en gaf mee vorm aan een nationalistische Vlaamse identiteit. Dit samen met het niet verfijnde taalgebruik was genoeg om na de Tweede Wereldoorlog als oubollig te worden weggezet. De ‘afterlife’, hoe na het overlijden naar de auteur en zijn oeuvre werd gekeken, is de rode draad door alle bijdragen in deze bundel. De perceptie en het gebruik van elementen uit het oeuvre, zowel in het werk van Ernest Claes, Hugo Claus of Tom Lanoye, bieden een rijk gamma van een steeds negatievere bejegening. Nochtans staat de bekendste roman van Conscience, De Leeuw van Vlaanderen, in de Canon van de Nederlandse literatuur. De roman werd na de Tweede Wereldoorlog verfilmd, er werden zelfs stripversies van gemaakt en het was de aanzet voor het inkleuren van de Vlaamse feestdag op 11 juli.

 


Alhoewel het tijdsgebonden oeuvre van Conscience het lot van stationsromannetjes ondergaan heeft, blijft het toch een belangrijk Vlaams cultureel patrimonium met heel veel gelaagdheden. Een boeiend schouwspel dat in deze bundel wordt geduid met de hoop dat de romans van Conscience – met alle handicaps in een 21ste-eeuwse setting – toch herontdekt zouden worden.
(Harry van Royen)

Kris Humbeeck, Kevin Absillis en Janneke Weijermars
De Grote Onleesbare. Hendrik Conscience herdacht
Academia Press, Gent 2016
560 blz., € 39,99 ISBN 978 90 382 2624 8


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder