Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Hij die Vlaanderen leerde lezen

05 maart 2017 Siebrand Krul

De man die zijn (Vlaamse) volk zogezegd leerde lezen was Hendrik Conscience (1812-1883), ook lang een vaste waarde op de boekenlijst van menige middelbare scholier in (Zuid-) Nederland. Van het honderdtal romans dat Conscience schreef, waren er tachtig jaar geleden genoeg titels aanwezig in elke bibliotheek. Alle 19de-eeuwse genres werden door de veelschrijver Conscience gebruikt om zijn kleinburgerlijke publiek te blijven voorzien van leesvoer. Zijn historische romans zoals De Loteling of De Boerenkrijg ademen nu een gezapige rooms-katholieke levensfilosofie en neigen naar het minimaliseren van sociale tegenstellingen.

Consciene schreef een geromantiseerd beeld van het rijke Vlaamse verleden en gaf mee vorm aan een nationalistische Vlaamse identiteit. Dit samen met het niet verfijnde taalgebruik was genoeg om na de Tweede Wereldoorlog als oubollig te worden weggezet. De ‘afterlife’, hoe na het overlijden naar de auteur en zijn oeuvre werd gekeken, is de rode draad door alle bijdragen in deze bundel. De perceptie en het gebruik van elementen uit het oeuvre, zowel in het werk van Ernest Claes, Hugo Claus of Tom Lanoye, bieden een rijk gamma van een steeds negatievere bejegening. Nochtans staat de bekendste roman van Conscience, De Leeuw van Vlaanderen, in de Canon van de Nederlandse literatuur. De roman werd na de Tweede Wereldoorlog verfilmd, er werden zelfs stripversies van gemaakt en het was de aanzet voor het inkleuren van de Vlaamse feestdag op 11 juli.

 


Alhoewel het tijdsgebonden oeuvre van Conscience het lot van stationsromannetjes ondergaan heeft, blijft het toch een belangrijk Vlaams cultureel patrimonium met heel veel gelaagdheden. Een boeiend schouwspel dat in deze bundel wordt geduid met de hoop dat de romans van Conscience – met alle handicaps in een 21ste-eeuwse setting – toch herontdekt zouden worden.
(Harry van Royen)

Kris Humbeeck, Kevin Absillis en Janneke Weijermars
De Grote Onleesbare. Hendrik Conscience herdacht
Academia Press, Gent 2016
560 blz., € 39,99 ISBN 978 90 382 2624 8


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder