Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Het meten van de mens

05 maart 2017 skrul

Bertillonage is een door justitie vroeger gebruikt systeem om verdachte misdadigers te kunnen identificeren. Uitgangspunt is de antropometrie, de wetenschap die zich bezighoudt met het vaststellen van afmetingen en verhoudingen van het menselijk lichaam. De Belg Adolphe Quételet (1796-1874) wordt wel beschouwd als de grondlegger van deze ‘mensenmeetkunde’, de zogeheten Quételetindex, tegenwoordig beter bekend als de Body Mass Index.

Adolphe Quételet begon vroeg in de 19de eeuw de lichaamsafmetingen van dienstplichtigen te analyseren om zodoende tot een index te komen. Voortbordurend op de inzichten van Quételet ontwikkelde de Franse criminoloog Alphonse Bertillon (1853-1914) in 1879 een nieuwe techniek om een verdachte crimineel, die eerder met justitie in aanraking was geweest, als recidivist te kunnen ontmaskeren. Deze techniek bestond uit het nauwkeurig opmeten van tien of elf lichaamskenmerken (hoofd, rechteroor, de linkervoet, de linker middelvinger en de linker ellenboog), die tezamen een uniek beeld zouden opleveren van een individu. Deze gegevens werden genoteerd op een signalementskaart en aangevuld met andere opvallende uiterlijke kenmerken (tatoeages, littekens). Enkele jaren later werden ook nog twee foto’s toegevoegd; de een en face, de ander en profil.

 

 

Bertillons kaartsysteem bleek zo succesrijk te zijn dat de signalementkaart ook elders werd ingevoerd, onder andere in België en de Nederlandse strafinrichtingen in Veenhuizen en Ommerschans. De opkomst van de dactyloscopie, de techniek die gebruikt wordt om vingerafdrukken zichtbaar te maken en te identificeren, korte tijd later, betekende het einde van de Bertillonage. Aanvankelijk werden eerst ook vingerafdrukken op de signalementskaarten toegevoegd, maar naarmate het identificeren van verdachten aan de hand van vingerafdrukken steeds succesrijker werd, liet men het opmeten van andere lichaamskenmerken achterwege. Alleen het nemen van de foto’s, mug shots in het Engels, bleef met name in de Verenigde Staten nog lange tijd gehandhaafd.
(Ben Speet)

Lees nog meer interessante historische artikelen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder