Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Romanovs en revolutie

16 januari 2017 Siebrand Krul

Voor de aankomende tentoonstelling 1917- Romanovs & Revolutie krijgt de Hermitage Amsterdam naast ruim 200 objecten uit het Staatsmuseum de Hermitage in St.Petersburg -tientallen intieme archiefstukken uit het Russisch Staatsarchief in Moskou. Daaronder brieven van de duistere hofgenezer Raspoetin, vakantiefoto’s van de keizerlijke familie, liefdesbrieven, de laatste dagboeken van tsaar Nicolaas II en tsarina Alexandra en kindertekeningen van de tsarevitsj.

De tentoonstelling opent op 4 februari en loopt tot 17 september, en past uiteraard in het herdenkingsjaar van een eeuw Russische Revolutie-1917. Ook te zien zijn de Akte van Abdicatie, met potlood getekend door Nicolaas, en een van de bajonetten waarmee het keizerlijke gezin in juli 1918 in gevangenschap is vermoord.

 

De Nevski Prospekt ter hoogte van warenhuis Gostiny dvor, 1890–1900. Foto Karl Bulla. (Staatsmuseum Hermitage, St.Petersburg)

De bruikleengevers beschikken over grootse collecties historische documenten, persoonlijke eigendommen en brieven van de laatste Romanovs. In die objecten komen de hoofdrolspelers heel nabij, in veel documenten zijn ze letterlijk aan het woord. Zo is in het dagboek van tsarina Alexandra op de dag voor de moord te lezen: ‘11 uur. Grijze morgen, later heerlijke zon. […] Iedereen was een half uur buiten, maar Olga en ik sorteerden onze juwelen’ (red: om te verbergen of in te naaien). Of hofgenezer Raspoetin in een briefje aan de tsaar: ‘Verlies de moed niet in beproevingen, de Heer zal verheerlijken met zijn verschijning.’

 

Het gezin van tsaar Nicolaas II, 1914. Foto Atelier Boissonnas & Eggler. (GARF, Staatsarchief Russische Federatie)

 

Een groot aantal foto’s en filmfragmenten vormt een beeldverhaal in de tentoonstelling. Op persoonlijke foto’s van de Romanovs zien we hun familieleven. Originele zwart-witfoto’s van de befaamde stadsfotograaf Karl Bulla – een fotopionier zoals tijdgenoot Jacob Olie – tonen de stad St.Petersburg rond de eeuwwisseling.
Het publiek ervaart het scherpe contrast tussen enerzijds het mondaine St.Petersburg met zijn bloeiende kunsten en anderzijds de om zich heen grijpende maatschappelijke onrust. Achteraf blijken keuzes en beslissingen van de tsaar de revolutie en het einde van de Romanovs in Rusland na ruim 300 jaar onafwendbaar te hebben gemaakt. De laatste levensdagen van het tsarengezin komen heel nabij.

 

Registratiekaart van Vladimir Iljitsj Oeljanov (Lenin), opgesteld bij het Departement van de Staatspolitie, na 1910. (GARF, Staatsarchief Russische Federatie)

Hermitage Amsterdam
Amstel 51
www.hermitage.nl

(Openingsbeeld: Laurits Tuxen, De huwelijksinzegening van tsaar Nicolaas II en tsarina Alexandra Fjodorovna, olieverf op doek, 1895. (Staatsmuseum Hermitage Museum, St. Petersburg)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder