Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

In het spoor van Luther

16 januari 2017 Siebrand Krul

Het Luther-Reformatiejaar 2017 wordt vooral in Duitsland groots herdacht. Er is een keur aan interessante reisbestemmingen. Om de keus voor een bezoek te vergemakkelijken en toch veel te zien, zijn acht reisroutes uitgewerkt die een rol speelden in leven en werk van de grote reformator. De routes staan in het kort hieronder en worden verder uitgewerkt op: http://www.germany.travel/nl/specials/luther/lutherroutes/lutherroutes.html

1. Waar Luther-erfgoed het sterkst voortleeft
Van Berlijn (grote tentoonstelling, zie onderaan), via Potsdam naar Eisleben en Wittenberg, in het kerngebied van de Reformatie. De slotkerk van Wittenberg, en vergeet niet de zeldzame boeken en handschriften in de bibliotheek van Dessau-Roßlau.

2. Aard en ontwikkeling
Berlijn, Wittenberg, Torgau (mooie stad, hier stierf Katharina von Bora) en Erfurt, waar Luther als monnik leefde en waar zijn klooster nog is. In Eisleben de Wartburg en het authentieke Lutherhaus.

3. Reformatie en cultuur
Hier staat Thüringen centraal met Eisenach, Erfurt en kleinere steden waar de Reformatie zijn sporen naliet. In Eisenach, in de Wartburg (waar Luther als ‘jonker Jörg’ het Nieuwe Testament vertaalde) is een speciale nationale tentoonstelling over de Reformatie (zie onder). Verder Möhra (waar de familie Luther vandaan kwam), Schmalkalden, Mühlhausen, Gotha, Weimar en Altenburg.

 

De Wartburg.

 

4. Politiek en rebellie
In Leipzig (mis de Auerbachkeller niet!) botste Luther in 1519 heftig met de katholieke theoloog Johannes Eck. In Jüterborg werkte Johann Tetzel met zijn aflaathandel, de aanleiding voor Luthers verzet. In Grimma woonde Katharina von Bora. Deze route eindigt in Dresden: Frauenkirche (Europa’s grootste protestantse koepelkerk) en Dresdner Kreuzchor (800 jaar oud).

5. Preken en Rijksdagen
In Worms verdedigde Luther zich voor de keizer, in Speyer waren tussen 1526 en 1529 belangrijke Rijksdagen. In Heidelberg hield Luther na het aanslaan van zijn stellingen zijn eerste preek en in Augsburg stond hij tegenover de gevreesde kardinaal Cajetanus. Neurenberg voerde als eerste vrije rijksstad de Reformatie in. In Coburg is vooral de Veste adembenemend.

6. Visie en werkelijkheid
Langs bekende Lutherplaatsen in Saksen-Anhalt, Thüringen en Saksen naar Berlijn. In Marburg disputeerden in 1529 Zwingli en Luther over de rol van het Avondmaal. Op deze route ook Eisenach met de Wartburg, Erfurt, Weimar, Leipzig, Halle en Torgau. Tenslotte Eisleben, Wittenberg, Potsdam en Berlijn. Een volle route.

 

Luthers schrijfcel op de Wartburg.

 

7. Kleine plaatsen, grote betekenis
Onvermoeibaar reisde Luther door het land om zijn ideeën persoonlijk te verkondigen. Op deze route vele ‘geheime tips’, die voor de Reformatie van grote betekenis zijn: in Bad Hersfeld was predikant Heinrich Fuchs de eerste priester die trouwde. In Zwickau de Lutherkirche en de wonderlijke Lutherkeller. Verder Grimma, Mansfeld en Wittenberg.

8. Wegen naar Europa
Straatsburg was een centrum van de boekdrukkunst en daarom voor de verspreiding van Luthers ideeën belangrijk. In Bazel leefde en onderwees Erasmus en in Zürich predikte Ulrich Zwingli. Het Hus-Museum in Konstanz is uiteraard aan Jan Hus gewijd, een vroege hervormer.

 

Wandelpaden, fietsroutes: alles staat analoog en digitaal gründlich aangegeven, zoals hier in Grimma. De Mulde (bovenaan) is de rivier die het dorp af en toe onder water zet.

 

De drie grote Luther-highlight-exposities in 2017:

*Berlijn: expositie Der Luther Effekt. 12 april t/m 5 november 2017.
*Wartburg in Eisenach: expositie Luther und die Deutschen. 4 mei t/m 5 november 2017.
*Wittenberg: expositie Luther! 95 Schätze – 95 Menschen. 13 mei t/m 5 november 2017.

Meer info over de tentoonstellingen op https://www.3xhammer.de/

Kijk ook op: www.germany.travel/luther
www.luthertour.eu
www.luther2017.de

 

(Openingsbeeld: Luthers sterfhuis in Eisleben.)

Lees alles over Luther en 500 jaar Reformatie in het speciale themanummer van de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder