Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Raadsel van Voynich

29 november 2016 Siebrand Krul

Een kleine Spaanse uitgeverij kreeg toestemming om het raadselachtige Voynich-manuscript in originele vorm uit te geven. Maar het raadsel over de inhoud is na al die eeuwen nog altijd niet opgelost. Het Voynich-manuscript blijft onveranderlijk een van de meest mysterieuze schrifturen: herkomst onbekend, auteur onbekend, taal onbekend, tekeningen en teksten éénr groot raadsel.

Gaat het in het 200 pagina’s tellende perkamenten boek om een wetenschappelijke verhandeling? Magische recetuur? Sinds de antiquair Wilfried Voynich het document in 1912 in een Italiaans jezuïetencollege ontdekte, breken generaties onderzoekers er zich hun hoofd over.

 

voinich-wb-1

Onbekende taal
Een koolstofonderzoek (C14) leidde tot de conclusie dat het document moet zijn ontstaan tussen 1404 en 1438. Dat zou uitsluiten dat de Engelse, 13de-eeuwse geleerde Roger Bacon de samensteller is. Het werk zou komen uit Centraal-Europa, al is het heel lastig de preciese lokalisering te duiden. Het grootste raadsel zijn het taalgebruik en de gekleurde tekeningen. Is het een destijds gebruikte spraak, of een kunstmatig verzonnen? En wat staat er eigenlijk op de illustraties?

 

voynich-wb-4

Structuurloos?
Uit de ongeveer 170.000 symbolen hengelen schriftgeleerden 26 afzonderlijke tekens die zonder zinsafbakeningen van links naar rechts zijn geschreven. Woorden bestaan uit maximaal tien symbolen. Een structuur is niet ontdekt en zelfs computerprogramma’s hebben de code tot heden niet kunnen kraken. Lastig is dat de woorden rond de afbeeldingen staan gegroepeerd, wat een samenhang veronderstelt. Zolang niet één van beide is ontrafeld, kan de ander evenmin makkelijk worden geduid.
De illustraties laten kleurrijke, plantachtige, figuurlijke en astrologische motieven zien. Vragen, vragen, vragen: het blijft een vat vol raadsels, dit Voynich-manuscript.

 

voynich-wb

Kopieën als oplossing?
Het Voynich-manuscript boeit talloze mensen mateloos: de interesse voor het document dat wordt bewaard in de Beinicke-Bibliotheek van de Yale-Universiteit is enorm. Om het origineel te beschermen heeft de bibliotheek daarom besloten om facsimilés te laten maken die per stuk tussen de 7.000 en 8.000 euro kosten. Uitvoering is dus in handen gelegd van de Spaanse uitgever Siloe, gespecialiseerd in oude facsimilés. Ze gaat 898 stuks maken, waarvan al meer dan 300 bij voorbaat zijn verkocht. De mogelijkheid bestaat dat één van de toekomstige bewonderaars, via een herdruk, het raadsel ontrafeld. Dat zou wel meteen de spanning weghalen, en de interesse doen vervloeien.
(Hanna Heim)

Detail van het origineel. (General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder