Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Paleisheibel

21 september 2016 skrul

Een zegen voor de koning, een schok voor het land: zo maakte Lilian Baels haar entree in het Brusselse hof. Een intrigante die - zonder één druppel blauw bloed - de vorst schaamteloos manipuleerde, klonk het. Door in volle oorlog te huwen met een burgermeisje uit Oostende choqueerde Leopold III de natie. Weg was veler empathie voor de gebroken man die in 1935, met arm in een mitella, achter de lijkkist van de verongelukte Astrid stapte.

Mooi of niet, Lilian werd het meest misprezen lid van de koninklijke familie en het hele koninkrijk. Tijd voor een evenwichtiger beeld, vond Olivier Defrance, aan de hand van nieuw toegankelijke bronnen. De auteur neemt een vliegende start met het verslag van zijn persoonlijke ontmoeting met de prinses van Retie: een weinig flatteus portret van een dominante vrouw, dat vervolgens in aangehouden tempo meer wordt bevestigd dan ontkracht. Aan paleisheibel en andere intimiteiten geen gebrek, met veel pittige citaten en andere intimiteiten. Hoe ver ging de liefde van de jonge Boudewijn voor zijn stiefmoeder? Was er sprake van een romance of niet? Historisch relevanter is het uitspitten van Lilians rol in de koningskwestie die haar echtgenoot de troon kostte. Leopolds houding in mei 1940, zijn onderhoud met Hitler, zijn oorlogshuwelijk, zijn autoritair ‘politiek testament’ (‘It stinks!’ zei Churchill): het beroerde Belgen én geallieerden die, beducht voor instabiliteit, na de bevrijding allebeide de terugkeer van het belaagde koppel naar België verhinderden. Vanwege haar Oostenrijkse connecties kreeg ook Lilian als ‘Vlaamse rexiste’ van de socialisten de volle laag. Lilian Baels wist dat ze nooit koningin kon worden. Dat ze ook zou bijdragen tot Leopolds ondergang was het logisch gevolg.
(André Capiteyn)

Olivier Defrance, Lilian en de koning. De biografie van Lilian Baels
Lannoo, Tielt 2016. 356 blz., € 29,99 ISBN 978 28 7386 941 0

 

Lees nog veel meer besprekingen van geschiedenisboeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder