Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Een Vlaamse Europeaan

01 september 2016 Siebrand Krul

De Belgische schrijver Emile Verhaeren (Sint-Amands, 1855- Rouen, 1916) was bij leven een gevierd Europees auteur. Dit had alles te maken met zijn achtergrond: als Franstalige dichter uit het Nederlandstalige Vlaanderen vormde zijn krachtige, vitale en epische poëzie een verbinding tussen de Romaanse en Germaanse cultuur. In Sint Amands loopt nu een mooie tentoonstelling.

Na zijn doorbraak in België vertrok hij in 1898 naar het literaire wereldcentrum Parijs, waar hij werd binnengehaald als de grote dichter van het opkomende symbolisme. Deze typische fin de siècle-beweging moest niets hebben van het academische realisme, maar ontleende haar motieven uit innerlijke verbeeldingskracht en intuïtie en richtte de focus bij voorkeur op het verleden.

Dichter van deze tijd
Tegelijkertijd was Verhaeren ook een vurige Europeaan, die in het oude continent een nieuwe wereld van vrede en vooruitgang zag. Zijn werk (hij schreef toneelstukken, kunstkritieken en publiceerde meer dan twintig poëziebundels) werd in talloze talen vertaald, hetgeen hem veel internationale contacten opleverde. Zo was hij bevriend met Stefan Zweig, Rainer Maria Rilke, Auguste Rodin, André Gide en Maurice Maeterlinck – om er maar een paar te noemen. Verhaeren maakte tournees door onder andere Engeland, Duitsland, Rusland en Nederland, waar hij door velen werd gezien als een dichter van de nieuwe tijd.

 

Verharen tijdens een lezing in Moskou in 1913.

Verharen tijdens een lezing in Moskou in 1913.

Weemoed
De dichter besefte dat de enorme vooruitgang in de belle epoque grote gevolgen zou hebben voor het platteland en het welzijn van de mensen. Veel van zijn bundels getuigen van de teloorgang van de eeuwenoude agrarische cultuur, maar ook van de spectaculaire opkomst van de grote industriesteden. Die dubbelheid tekent de schrijver: beroemd in de grote en moderne Europese steden, zou hij zijn Vlaamse wortels nooit vergeten.
Groot was dan ook zijn teleurstelling toen de Duitse legers in 1914 België binnenvielen.
Verhaeren werd fel anti-Duits en groeide uit tot de nationale dichter, die zijn literaire gezag aanwendde om het moreel van de Belgen te ondersteunen. Na zijn tragische dood – een treinongeluk op het station van Rouen – werd hij begraven in Adinkerke, het laatste stukje niet-bezette Vlaanderen.

 

Verhaeren op een schilderij van Louis Hayet (1864-1940). (Courtesy Roger Helwaser, Parijs)

Verhaeren op een schilderij van Louis Hayet (1864-1940). (Courtesy Roger Helwaser, Parijs)

Belle époque
De tentoonstelling ‘Verhaeren, een dichter voor Europa’ in zijn geboorteplaats Sint-Amands benadrukt de grote Europese betekenis van de schrijver. Naast uiterst zeldzame boeken, geïllustreerde uitgaven, foto’s en handgeschreven brieven (o.a. van Stefan Zweig, met wie hij in 1914 zou breken) is er veel aandacht voor beeldende kunst uit de belle epoque. De vele geschilderde portretten van de dichter met de markante snor bewijzen dat ook gevierde kunstenaars hem op handen droegen.
(Jaap Krol)

SINT AMANDS (B
Emile Verhaeren Museum, Emile Verhaerenstraat 71, Sint Amands (B)
www.emileverhaeren.be
Emile Verhaeren, een dichter voor Europa

Kijk voor meer museumtips in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder