Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De Dulle Griet ontweesd

01 september 2016 Siebrand Krul

In 2012 ging er een vreugdeschok door kunsthistorische middens want dankzij digitale ultraroodreflectografie kon het schilderij Dulle Griet definitief toegewezen worden aan Pieter Bruegel. Het onderzoeksteam aan de UGent had zowel zijn handtekening, een datum als de onderliggende ontwerptekening gespot. Die datering – 1561 – is voor Leen Huet een gedroomd startpunt om de iconografie van het schilderij in zijn ruime context te plaatsen. Zo krijgen we een mooi verhalend beeld van de 16de eeuw, waarbij de bekende gegevens over de schilderijen en hun maker in een breed geborsteld pallet worden belicht.

Een geboortejaar hebben we nog niet met zekerheid, het moet omstreeks 1525 te situeren zijn, als de bekende feiten vergeleken worden met de levensloop van andere kunstzinnige tijdsgenoten. Hélène Verougstraete en Roger van Schoute (1998) gaan voor 1526, memoriedatum terug te vinden op de kopie De triomf van de Dood (1562) die zoon Pieter Brueghel de Jonge in 1626 konterfeitte. Het belang van de omgevingsfactoren is in een biografie van Pieter Bruegel noodzakelijk, aangezien er slechts weinig archivalische bronnen over hem beschikbaar zijn. Ook de tijdgebonden beschrijvingen van man en werk zijn op één hand te tellen, en worden om den treure herhaald sinds Bruegel eind 19de eeuw herontdekt werd. Noodgedwongen stortten onderzoekers zich dan maar op beschrijvingen van schilderijen en tekeningen. Volkskundige kleppers als De spreekwoorden, De kinderspelen of De strijd tussen Carnaval en Vasten vulden menig boek. Die beschrijvingen komen hier ook aan bod, maar dan zodanig ingebed dat niet alleen Pieter Bruegel, maar de hele 16de-eeuwse kunstscène in de Zuidelijke Nederlanden en zelfs in Europa in beeld komt. Pieter overleed in 1569 en dankzij hun grootmoeder traden zijn toen nog zeer jonge nakomelingen toch in zijn voetstappen. Om de beeldtaal van die periode te kunnen proeven, is als bijlage het integrale biografietje van Karel van Mander over Pieter Bruegel uit zijn Schilder Boeck van 1604 toegevoegd. Het geheel is niet alleen een biografische schets volgens de laatste stand van de wetenschap, maar ook een mooi geschreven cultuurhistorische caleidoscoop van het aloude hertogdom Brabant voor de oorlogsstorm van de Opstand losbarstte.
(Harry van Royen)

Leen Huet
Pieter Bruegel. De biografie
Polis, Kalmthout 2016
435 blz., € 34,95 ISBN 978 94 6310 081 6

Lees nog veel meer besprekingen van boeiende geschiedenisboeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder