Stelling

Alle mondiale problemen hebben één oorzaak: er zijn teveel mensen

Stem

Agenda

Oorlogsgetuigen
De Tachtigjarige Oorlog leeft vooral voort als de moedige opstand van de nietige Lage Landen tegen het oppermachtige en brute Spanje. De werkelijkheid was complexer. Sociale ongelijkheid, godsdiensttwisten, verstedelijking en verburgerlijking zijn maar een paar ingrediënten van het verhaal, dat ooit begon als een schreeuw om meer individuele vrijheid. 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum in Amsterdam wil het hele verhaal vertellen.
Anonieme Richter
Gerhard Richter, een grote Duitse kunstenaar, inspireerde filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck (‘Das Leben der Anderen’) voor de film ‘Werk ohne Autor’, dat een beklemmend beeld schetst van Duitsland in en na de Tweede Wereldoorlog. Ook geeft de film een goed overzicht van de verschillende kunststromingen in de vorige eeuw.
Koloniaal museum Tervuren
Eind vorig jaar heropende het Afrikamuseum in Tervuren. Al ver voor daarvoor daverde het in de media over de manier waarop het museum, quasi-modern Africamuseum genaamd, het koloniale verleden zou presenteren. Zoals de stichter, Leopold II, bedoeld had? Of met uitleg over de zwarte kanten van het verleden, ongeacht het koninklijk tintje?

De Dulle Griet ontweesd

01 september 2016 Siebrand Krul

In 2012 ging er een vreugdeschok door kunsthistorische middens want dankzij digitale ultraroodreflectografie kon het schilderij Dulle Griet definitief toegewezen worden aan Pieter Bruegel. Het onderzoeksteam aan de UGent had zowel zijn handtekening, een datum als de onderliggende ontwerptekening gespot. Die datering – 1561 – is voor Leen Huet een gedroomd startpunt om de iconografie van het schilderij in zijn ruime context te plaatsen. Zo krijgen we een mooi verhalend beeld van de 16de eeuw, waarbij de bekende gegevens over de schilderijen en hun maker in een breed geborsteld pallet worden belicht.

Een geboortejaar hebben we nog niet met zekerheid, het moet omstreeks 1525 te situeren zijn, als de bekende feiten vergeleken worden met de levensloop van andere kunstzinnige tijdsgenoten. Hélène Verougstraete en Roger van Schoute (1998) gaan voor 1526, memoriedatum terug te vinden op de kopie De triomf van de Dood (1562) die zoon Pieter Brueghel de Jonge in 1626 konterfeitte. Het belang van de omgevingsfactoren is in een biografie van Pieter Bruegel noodzakelijk, aangezien er slechts weinig archivalische bronnen over hem beschikbaar zijn. Ook de tijdgebonden beschrijvingen van man en werk zijn op één hand te tellen, en worden om den treure herhaald sinds Bruegel eind 19de eeuw herontdekt werd. Noodgedwongen stortten onderzoekers zich dan maar op beschrijvingen van schilderijen en tekeningen. Volkskundige kleppers als De spreekwoorden, De kinderspelen of De strijd tussen Carnaval en Vasten vulden menig boek. Die beschrijvingen komen hier ook aan bod, maar dan zodanig ingebed dat niet alleen Pieter Bruegel, maar de hele 16de-eeuwse kunstscène in de Zuidelijke Nederlanden en zelfs in Europa in beeld komt. Pieter overleed in 1569 en dankzij hun grootmoeder traden zijn toen nog zeer jonge nakomelingen toch in zijn voetstappen. Om de beeldtaal van die periode te kunnen proeven, is als bijlage het integrale biografietje van Karel van Mander over Pieter Bruegel uit zijn Schilder Boeck van 1604 toegevoegd. Het geheel is niet alleen een biografische schets volgens de laatste stand van de wetenschap, maar ook een mooi geschreven cultuurhistorische caleidoscoop van het aloude hertogdom Brabant voor de oorlogsstorm van de Opstand losbarstte.
(Harry van Royen)

Leen Huet
Pieter Bruegel. De biografie
Polis, Kalmthout 2016
435 blz., € 34,95 ISBN 978 94 6310 081 6

Lees nog veel meer besprekingen van boeiende geschiedenisboeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Friet voor de vogels

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

Lees verder

Kroniek

Ivanhoe

Tweehonderd jaar geleden, in 1819, creëerde Walter Scott een geheel nieuw literair genre, de historische roman. Met in de hoofdrol de held Ivanhoe. Hierna verschenen 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hendrik Conscience, 'De drie musketiers' en 'Robin Hood'. Walter Scott verzon een figuur in een historische werkelijkheid. Zeker in de 19de eeuw speelde nationalistische elementen een belangrijke rol. Bij Ivanhoe zijn de Saksen de goeden, de (Franse) Normandiërs de kwaaierikken.

Lees verder

Heilige van de week

Rachel

15 januari(† ca. 1600 voor Chr.) Deze naam betekent in het Hebreeuws schaap. Rachel wordt genoemd in het Oude Testament. Op een dag komt er een jongen, Jakob, naar het dorp waar Rachel woont. Hij is verliefd op haar en wil met haar trouwen. Haar vader Laban wil dat Jakob eerst zeven jaar zijn kudde schapen hoedt. Jakob stemt toe.

Lees verder