Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Slag om Verdun

28 maart 2016 Siebrand Krul

Honderd jaar geleden, op 21 februari 1916, begon één van de bloedigste veldslagen uit de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog: de Slag om Verdun. Tien maanden lang streden Franse tegen Duitse soldaten in een prestigeslag die 700.000 doden, gewonden en vermisten tot gevolg zou hebben. ‘Verdun’ werd het zinnebeeld van de waanzin van een industriële oorlog.

Het verkeersbureau Tourisme Lotharingen herdenkt de veldslag dit jaar met een omvangrijk programma van tentoonstellingen, optredens, militaire en luchtvaartshows en meer. Een van de speerpunten is de heropening afgelopen februari van het Verdun Memorial museum na een verbouwing van twee jaar (zie ook www.verdun2016.org en www.tourisme-lorraine.fr/memoire).
Voor een indrukwekkende impressie van de veldslag is een bezoek aan het hernieuwde museum een aanrader. In dit museum –begonnen in 1967 – vind je, verdeeld over drie verdiepingen, een overweldigend aanbod van 2.000 voorwerpen, duizenden foto’s, audiovisuele presentaties, panoramafoto’s waardoor bezoekers een indringend beeld krijgen van deze slag (www.memorial-verdun.fr.)

Ossuarium van Douamont
Een bezoek aan dit monument mag tijdens een herdenkingsrondrit niet ontbreken. In het 137 meter lange hoofdgebouw bevinden zich de resten van 130.000 Franse en Duitse soldaten en op de begraafplaats 15.000 graven. Een van de belangrijkste verdedigingswerken rond Verdun was Fort Douaumont dat op 25 februari 1916 al snel door de Duitsers veroverd werd en dienst deed als ‘commandocentrum’ voor Duitse troepen. Pas eind oktober slaagden de Fransen erin het fort te heroveren. Op 29 mei zullen president Hollande en bondskanselier Merkel in het bijzijn van 4.000 Duitse en Franse jongeren het bloedvergieten hier herdenken.
Ook fort Faux speelde een belangrijke rol in de Slag om Verdun – het Franse leger had veel forten ontmanteld waaronder Faux zodat er slechts een klein garnizoen achter bleef. Begin juni 1916 werd het fort aangevallen en na een ongekend heftige strijd tegen de Duitsers moest majoor Raynal het onderspit delven. Het is nu ingericht als een museum.

 

Douaumont, Fort Gilles-Pecqueur.

Douaumont, Fort Gilles-Pecqueur.

Citadel van Verdun
Het was een wereld op zich, het leven in de ondergrondse citadel van Verdun. De zeven kilometer aan ondergrondse gangen dienden als hoofdkwartier van het Franse leger en huisden kruitmagazijnen, telefooncentrale, bakkerij, slaapzalen, keukens en meer. Door middel van een rit in een treintje ontdekken bezoekers het harde leven en strijd van de Franse soldaat ‘Poilu’.
In het kader van het herdenkingsjaar is de magistrale licht- en klankshow ‘From flames to light’ dit jaar aangepast. 250 acteurs, 900 kostuums, 1.000 projectoren en spectaculaire effecten geven de voorstelling in de buitenlucht een realistische kijk op deze oorlog die 300 dagen duurde. Een indrukwekkende show voor jong en oud. De voorstellingen vinden iedere vrijdag- en zaterdagavond plaats van 17 juni tot en met zaterdag 30 juli. De 1,5 uur durende ‘From flames to light’ voorstelling begint bij het vallen van de duisternis rond 22.00 – 22.30 uur (www.spectacle-verdun.com).

Loopgraven
Veel dichter bij het strijdgewoel van de Eerste Wereldoorlog kun je vandaag de dag eigenlijk niet komen: in de vele loopgraven die vanaf platforms nog steeds bezichtigd kunnen worden, met name in de buurt van de Saint-Mihiel Salient ten zuidwesten van Verdun, waaronder Bois Brûlé, Apremont-la-Forêt en Tranchées des Bavarois. Ook in de heuvels rond Butte de Vauquois zijn metersdiepe kraters te zien veroorzaakt door ontploffingen in de vele mijnschachten en ondergrondse aftakkingen onder de vijandige linies.

De Grote Oorlog in Jip en Janneketaal
Er zijn verschillende initiatieven ontwikkeld om ook jonge kinderen de complexiteit van deze oorlog in heldere taal uit te leggen. Zo kun je op de www.vadrouillelagrenouille.eu een informatief doe- en leesboek downloaden in het Nederlands. Ook ‘leuk’ voor kinderen is een bezoek aan het fort Falouse – gebouwd tussen 1906 en 1908 op vijf kilometer van Verdun – dat volledig ongeschonden is gebleven. Met poppen wordt een waarheidsgetrouw beeld gecreëerd van de ontberingen van de Franse soldaten hier.
Ook reuze modern: hollend langs de plekken van ellende: gids Isabelle Jehannin onderricht je al joggend. Vertrekpunt is het Verdun Memorial, dagelijks om 16.00 uur (www.facebook.com/JoggingTouristiqueVerdun)
Ook voor mountainbikers zijn er twee routes uitgezet die langs forten en loopgraven lopen. Zie www.tourisme-verdun.fr. Onder begeleiding van een gids kan men op verschillende dagen in het jaar natuur-wandelingen maken door het oorlogsgebied (www.lesforetsdelhistoire14-18.fr)
Het gevaar is geweken: de oorlog is een pretpark geworden; daar kan je cynisch over doen, maar als Merkel en Hollande elkaar hier binnenkort in de armen vallen, hebben we blijvend reden voor vreugde.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder