Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Historische leesgroepen populair

10 februari 2016 Siebrand Krul

Volgens een ruwe schatting telt Nederland ergens tussen de drie- en de vijfduizend leesclubs. Veel hoor je daar niet over. Toegegeven, lezen is een stille bezigheid. Nog minder bekend zijn de leesgroepen die zich speciaal richten op de historische werken. Wat bezielt de -vooral toch- vrouwen, om zich gezamenlijk op deze tak van non-fictie te storten? Is de historische leesgroep een veredeld theekransje of gaat het toch verder?

‘Leuker dan macramé of koersbal’, zo noemt Bert Timmer met een knipoog de leesgroep geschiedenis Heino waarvan hij deel uitmaakt. Dat is wat al te bescheiden. Bijna wekelijks worden nieuwe historische groepen opgericht. Op dit moment zijn er in het hele land meer dan honderd actief. Zo’n groepje bestaat uit zes tot acht personen die op gezette tijden bij elkaar komen om een geschiedenisboek te bespreken. Dat lijkt heel serieus en dat is het ook. Maar, zo zegt Bert Timmer, het moet wel voor iedereen leuk blijven. En hoewel de gekozen boeken allesbehalve eenvoudig zijn, wordt gewaakt voor titels die een te groot specialisme vergen. Voor ieder seizoen wordt een leeslijst opgesteld waaruit de leden samen kunnen kiezen. Wat Timmer opvalt is dat ‘zware’ onderwerpen minder in trek zijn. Zo stond ‘Een kleine stad bij Auschwitz’ van Mary Fulbrook onlangs op de leeslijst. De titel werd amper gekozen.
De organisator van de leesclubs is Senia, een stichting die zich uitdrukkelijk richt op de vijftigplusser. Senia heeft meer dan 5.000 leden. Behalve leesgroepen Geschiedenis zijn er ook groepen die zich richten op Nederlandse, Franse, Duitse of Engelse literatuur. En ook Filosofie heeft zijn eigen kringen. Ooit was er zelfs een ‘roze’ leesgroep, waarvan de leden homoseksueel waren, maar die is ondertussen ter ziele. De vrouwen zijn nog duidelijk in de meerderheid, maar juist bij de geschiedenisgroepen ligt die verhouding meer in balans. Wat verklaart het succes van de geschiedenisgroepen en de toegenomen belangstelling voor geschiedenis in het algemeen? Hoogleraar Hans Blom, vroeger directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, vermoedt dat die te maken heeft met ‘onbehagen en een verlangen naar geborgenheid, naar iets wat men kennelijk in het verleden vindt’. Daar mag een kern van waarheid in schuilen, voor de leesclubs geldt dat zeker niet. De meeste deelnemers zeggen altijd al geïnteresseerd in geschiedenis te zijn geweest, maar er eerder nooit de tijd voor te hebben gehad. Nieuwe inzichten die een boek kan geven worden verwelkomd. En ja, wie het heden wil begrijpen moet het verleden kennen. Wie de leeslijst van de historische leesgroepen doorneemt ziet een breed scala aan onderwerpen voorbij komen, vrij van nostalgische sentimenten. Of zoals Bert Timmer het verwoordt: ‘We komen niet bij elkaar om die pot thee maar leeg te krijgen’.
Meer weten over de leesclubs geschiedenis? Kijk op www.senia.nl.
(Harry Stalknecht)

Meer historisch nieuws lezen? Koop de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu tijdelijk voor slechts 2,95 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder