Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Verlies van Luxemburg

30 november 2015 Siebrand Krul

Na de nederlagen van Napoleon in 1813 en 1815 werd op het Congres van Wenen de kaart van Europa nieuw ingetekend. Onder zware druk van Pruisen, samen met Engeland de grote winnaar van Waterloo, moest Willem van Oranje-Nassau, koning der Nederlanden, zijn Nassause bezittingen in Duitsland afstaan. Maar kreeg Luxemburg ervoor terug.

Het hertogdom Luxemburg, na eeuwen door successievelijk de Spanjaarden, de Oostenrijkers en Fransen te zijn overheerst, werd in een personele unie met Nederland verbonden en Willem kreeg de titel groothertog van Luxemburg met alle daaraan verbonden rechten. In 1839 moest hij het Franstalige gedeelte van het hertogdom afstaan aan de Belgen in ruil voor een stuk van Limburg.
In 1890 stierf koning Willem III zonder mannelijke nakomelingen. Voor de erfopvolging in Nederland had dit geen gevolgen, omdat deze inmiddels in de grondwet was geregeld; voor Luxemburg wel. In 1783 namelijk hadden de vier Nassaugeslachten een overeenkomst met elkaar gesloten, de zogeheten Nassauische Erbverein (Nassause erfvereniging), met als doel te voorkomen dat hun bezittingen in vreemde handen zouden vallen of versnipperd raakten. De ondertekenaars van dit verdrag waren stadhouder Willem V van Oranje-Nassau, Karel Christiaan van Nassau-Weilburg, Karel Willem van Nassau-Usingen en Lodewijk van Nassau-Saarbrücken.

Belangrijkste bepaling was dat indien één van de Nassau-takken in mannelijke lijn zou uitsterven, alle bezittingen zouden toevallen aan één van de andere takken. In 1890 trad dit verdrag dus voor Luxemburg in werking. Aangezien inmiddels de Usingen- en Saarbrückentak waren uitgestorven, waarna hun bezittingen voornamelijk in handen waren gevallen van de Weilburgtak, kwam voor de titel groothertog van Luxemburg nog maar één man in aanmerking: hertog Adolf van Nassau-Weilburg. Willems weduwe, koningin-regentes Emma van Waldeck-Pyrmont kon zich daar in vinden; Adolf was namelijk haar oom, zijnde een halfbroer van haar moeder Helena van Nassau-Weilburg. Wel kreeg haar dochter Wilhelmina een schadeloosstelling van een half miljoen gulden voor het verlies van het groothertogdom. Ondanks het kwijtraken van Luxemburg zijn de relaties tussen beide Nassaufamilies hartelijk gebleven. Zowel koningin Juliana als Beatrix brachten hun eerste staatsbezoek aan Luxemburg. Koning Willem-Alexander doorbrak die traditie door voor Polen te kiezen.
(Ben Speet)

Zie voor meer interessante verhalen de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder