Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Helden van Kaap Hoorn

15 november 2015 Siebrand Krul

Voor zeilers is dat het ronden van Kaap Hoorn, de beruchtste kaap ter wereld, een ultieme topprestatie. Vierhonderd jaar nadat Nederlanders Kaap Hoorn ontdekten, opent het Maritiem Museum Rotterdam op 28 november de tentoonstelling ‘Helden van Kaap Hoorn’. Bezoekers ervaren aan de hand van persoonlijke heldenverhalen hoe de route die Kaap Hoorn werd genoemd is ontdekt werd en waar de hedendaagse fascinatie voor de Kaap vandaan komt. In januari, wanneer de herdenking officieel is, besteeds G-GESCHIEDENIS twee artikelen aan de barre tocht.

Talloze opvarenden en schepen hebben de afgelopen 400 jaar hun graf gevonden rondom Kaap Hoorn, het onherbergzame en zuidelijkste einde van Zuid-Amerika. Zij waren niet bestand tegen de verraderlijke stromingen, de striemende winden en de hoge golven die dat gebied teisteren. Eveneens tallozen lukten het wel de maritieme hel te bezeilen. Deze zeezeilers, van de ontdekkers van de route rond de Kaap tot de hedendaagse avonturiers, vertellen temidden van hun schepen hun verhaal in de tentoonstelling ‘Helden van Kaap Hoorn’. Eerde Beulakker, de betreurde zeezeiler, in zijn boek ‘Naar koude kusten’: ‘Kaap Hoorn is als de verste rand van de nagel van je grote teen: je lijf en je bestaan houden daar echt helemaal op.’

Kaap-Hoorn-1-wb

Le Maire en Schouten
De Kaap Hoornhelden vertellen hun verhaal in de vorm van audio’s en aan de hand van oorspronkelijke scheepsjournalen en eeuwenoude kaarten, zoals de beroemde wereldkaart van Johannes Blaeu uit en een rijk geïllustreerde kaart van Abraham Ortelius uit 1570 die het wereldbeeld laat zien waarmee Le Maire en Schouten hun reis begonnen. Een vloot van scheepsmodellen ‘vaart’ door de tentoonstelling, van een 17de eeuwse pinas tot een hedendaags passagiersschip. Een topstuk is het boegbeeld van de Willem Eggerts, een schip dat Kaap Hoorn in 1908 rondde. Dankzij de ontdekking van de fotografie en film in de 19e eeuw, zijn in de tentoonstelling levensechte beelden te zien van onder andere de reizen van de Australische fotograaf Alan Villiers uit de jaren twintig. In recente documentaires van de Kaap Hoorn en Antarctica-reizen van de Nederlandse historische zeilschepen Oosterschelde en Europa komt de bezoeker dichtbij de hedendaagse beleving van de Kaap. De Stichting Kaap Hoornvaarders reikt jaarlijks een select aantal penningen en oorkondes uit aan diegenen die in de traditie van de grote zeilvaart van weleer de Kaap weet te trotseren. Voorbeelden hiervan kan de bezoeker op de tentoonstelling bekijken.

Kaap-Hoorn-3-wb

Gevreesde en hachelijke onderneming
Op vrijdag 29 januari, de dag waarop Le Maire en Schouten 400 jaar geleden Kaap Hoorn ontdekten, organiseert het Maritiem Museum een bijeenkomst in het teken van de beruchte Kaap. Sprekers zijn de helden die Kaap Hoorn gerond hebben. Aan de hand van filmbeelden en spectaculaire foto’s vertellen zij hun verhaal.
Het verhaal van Kaap Hoorn begint in 1615 als kapitein Willem Cornelisz. Schouten en expeditieleider Jacob Le Maire en hun bemanning vanuit Hoorn met twee scheepjes vertrekken om een nieuwe route naar de Oost te ontdekken. De routes langs Kaap de Goede Hoop en Straat Magellaan zijn immers voorbehouden aan de VOC. Daarnaast hopen zij het mythische Zuidland te vinden waar het goud en de specerijen voor het oprapen zouden liggen. Ruim een half jaar later, op 29 januari 1616, ontdekken zij een ruime doorgang tussen de Atlantische en Stille Oceaan. Ze dopen het zuidelijkste puntje – een kale rotspunt – Kaap Hoorn, naar hun thuishaven Hoorn. Gaandeweg de 17e en begin 18e eeuw wordt de mythe over het Zuidland ontkracht, dat paradijs blijkt niet te bestaan. Honderd jaar later breekt de tijd van de grote zeilvaart aan. De nu bekende tall ships en windjammers vinden dan hun oorsprong. Van Europa naar de westkust van Zuid-Amerika leggen ze de route om Kaap Hoorn af. Voor de ‘mannen van staal en schepen van hout’ blijft dit een gevreesde en hachelijke onderneming. Na de opening van het Panama-kanaal in 1914 is de route om Kaap Hoorn niet langer praktisch. De zeilvrachtvaart sterft uit, maar de fascinatie hiervoor komt op en groeit tot op de dag van vandaag. Vandaag de dag is Kaap Hoorn zien en voelen dé ultieme uitdaging voor zeezeilers en een droom voor talloze anderen.

De tentoonstelling opent op 28 november in het Maritiem Museum Rotterdam.
Leuvehaven 1 Rotterdam, Maritiemmuseum.nl


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder