Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Wat is de Beurs?

21 september 2015 Siebrand Krul

Het Brusselse Beurspaleis gooit de deuren open om het publiek te vertellen over een drietal aspecten van de Beurs: 1. Wat is de beurs? Waarvoor dient ze?; 2. De geschiedenis van de beurs en 3. Hoe werkt de beurs? Een laatste ruimte is gewijd aan de kunst van het beleggen en biedt bezoekers de mogelijkheid om virtueel vragen te stellen aan twee vooraanstaande beursexperts: Jim O’Neill en Paul Marsh.

1. Wat is de Beurs, waarvoor dient ze?

De bezoeker krijgt uitleg over de belangrijkste begrippen en basisaspecten van de beurs. Moeten we bang zijn voor de beurs? Wat is een aandeel, een beurskoers, een beursnotering, marktkapitalisatie, een makelaar, een openbare veiling, handel met voorkennis, dematerialisatie, Euronext, de beursindex, een krach, liquiditeit, volatiliteit, een beursbubbel? De beurs is een onmisbare schakel in ons economisch systeem. Wanneer een onderneming wil investeren om te groeien, kan ze een beroep doen op haar eigen reserves … geld lenen bij een bank … of een deel van haar maatschappelijk kapitaal verkopen. Deze stukjes van het bedrijfskapitaal worden aandelen genoemd en kunnen verkocht worden op de beurs. Om te investeren, kan een onderneming ook geld lenen en deze lening verdelen over een groot aantal personen …
Deze deelleningen worden obligaties genoemd en kunnen eveneens worden verhandeld op de beurs. Bedrijven met een beursnotering, kunnen de beurs dus gebruiken om kapitaal aan te trekken en tegelijk de risico’s te spreiden over een groot aantal beleggers. De beleggers van hun kant krijgen zo de kans om hun spaargeld te beleggen en te laten renderen door het innen van dividenden op aandelen en rente op obligaties. Bovendien blijft hun spaargeld zo bijzonder liquide want ze kunnen op eender welk moment aandelen en obligaties kopen of verkopen. Ten slotte, kan de beurs ook een graadmeter zijn voor de gezondheidstoestand van beursgenoteerde bedrijven en de economie in het algemeen.

Beurs-wb1
2. Geschiedenis van de Beurs

Maak kennis met de evolutie van de beurs in samenhang met de ontwikkeling van de Europese en wereldeconomie. Hoer draagt de beurs bij aan de transformatie van onze samenleving.

Zes belangrijke jaartallen
Amsterdam, 1602, de Nederlandse Verenigde Oost-Indische Compagnie
Eind 16e eeuw vechten de Europese mogendheden een hevige strijd uit om de heerschappij over de zeehandel met Azië. In 1602 richten verschillende Hollandse handelscompagnieën samen de Vereenigde Oostindische Compagnie of VOC op. Deze nieuwe handelsonderneming onderscheidt zich door de omvang van het investeringskapitaal (6,5 miljoen gulden, het toenmalige equivalent van 64 ton goud!), en met name door de bedrijfsstructuur die dicht aanleunt bij onze huidige kapitaalvennootschappen, met aandelen die genoteerd en verhandeld worden op de Amsterdamse beurs: een ware revolutie voor die tijd. De welvarende en invloedrijke compagnie keerde in de twee eeuwen van haar bestaan een dividend uit van maar liefst 1.600%!

Parijs, 1720, La Compagnie du Mississippi en het bankroet van John Law.
Frauduleuze praktijken van de Pacific Company in het Verenigd Koninkrijk, speculatie met aandelen van de Oostendse Compagnie in onze eigen contreien, en vooral het bankroet van John Law en de Compagnie du Mississippi in Frankrijk: de 18e-eeuwse beurzen staan in rep en roer door grootschalige speculatie met aandelen (en niet langer met producten). Ongebreidelde beursspeculatie doet voor het eerst haar intrede!

Brussel, 1807, aandeelhouders worden naamloos
Tot ongeveer het midden van de negentiende eeuw vertegenwoordigt de handel in aandelen slechts een klein percentage van de totale handel op de effectenbeurzen, die zich in hoofdzaak richten op obligaties en overheidsschulden. Met de opkomst van de industriële revolutie en het ontstaan van de eerste industriële samenlevingen komt hier echter geleidelijk verandering in. In België neemt Brussel de plaats in van Antwerpen als financieel en commercieel centrum, en in 1801 vaardigt Napoleon een decreet uit voor de oprichting van de Beurs van Brussel. Maar bovenal schept hij in 1807 een wettelijke kader voor naamloze vennootschappen: de weg ligt nu eindelijk open om kapitaalkrachtige beleggers naar de beurs te lokken en spaargelden te activeren. Industriële bedrijven (spoorwegen, kolen, staal, textiel) maken hiervan volop gebruik om zich verder te ontwikkelen.

New York, 1896, de geboorte van de beursindex
In 1889 staan twee Amerikaanse journalisten, Charles Dow en Edward Jones, aan de wieg van de Wall Street Journal, een zakenkrant boordevol koersen en statistieken van aandelen, obligaties en grondstoffen. In 1896 stellen ze de eerste beursindex samen die uitsluitend is gebaseerd op industriële aandelen: de Dow Jones Industrial Average, al snel beter bekend als de Dow Jones. Deze aandelenindex groepeert aanvankelijk slechts 12 industriële waarden op de beurs van New York (Wall Street) die echter allemaal een ding gemeen hebben: een enorm groeipotentieel dankzij de opkomst van de massaconsumptie, mogelijk gemaakt door een technologische revolutie die aan de basis ligt van compleet nieuwe productiemethoden en consumptiegewoonten.

New York, 1929, de dolle beursjaren
In de jaren twintig klautert het door de Eerste Wereldoorlog uitgeputte en leeggebloede Europa langzaam uit het dal. Aan het eind van het decennium ligt de industriële productie zelfs op een hoger peil dan voor de oorlog. Ook Duitsland heeft na het bedwingen van de hyperinflatie in 1923 de weg omhoog weer gevonden. In de Verenigde Staten, de grote overwinnaar van de oorlog, heerst pure euforie door een onverzettelijk geloof in vooruitgang en welvaart voor iedereen. Waar het land in 1914 nog 200.000 aandeelhouders telde, is dat aantal aan het eind van de jaren 20 gestegen tot ruim 200 miljoen! Zogenaamde ‘beurswinkels’ openen overal de deuren en sporen burgers aan om te beleggen, zelfs als ze daarvoor niet het geld hebben. In 1929 kopen een miljoen mensen 300 miljoen aandelen met geleend geld … En zoals meestal het geval is in de aanloop naar een speculatieve zeepbel, profiteren de sectoren die symbool staan voor de vooruitgang (de ‘nieuwe technologieën’ van die tijd) hiervan het meest: luchtvaartindustrie, radiofabrikanten, autobouwers, … Tot op donderdag 24 oktober de zeepbel uiteenspat.
Brussel, 1971, afscheid van de beursvloer, de korf, het krijt en het roepsysteem

In 1971 introduceren Reuters en de vereniging van Amerikaanse effectenhandelaren de eerste elektronische beurs: de NASDAQ. Op deze beurs worden aanvankelijk enkel aandelen van jonge technologiebedrijven verhandeld. Het succes van de NASDAQ zet ook andere beurzen aan om de stap te zetten naar een elektronisch handelsplatform. Dit is het begin van de automatisering van de beurzen. Op de Beurs van Brussel is het nog wachten tot 1989 vooraleer de koersen worden getoond op computerschermen en niet langer met krijt op zwarte borden worden genoteerd. Een ware revolutie die zal leiden tot een steeds verder toenemende informatisering van de beurshandel. Tegenwoordig zijn computers in staat om in een paar milliseconden duizenden orders te plaatsen.

3. Hoe werkt de beurs?

Welke rol speelt de beurs in de economie en wat zijn de voordelen voor zij die er gebruik van maken? De tentoonstelling begint met een kort overzicht van de primaire markt. De primaire markt vertegenwoordigt maar een fractie van alle beurstransacties, maar vervult wel een cruciale rol als financieringsbron voor de economie en unieke ontmoetingsplaats tussen beleggers en bedrijven op zoek naar groeikapitaal. De secundaire markt (die algemeen wordt aangeduid als de beurs) wordt vervolgens uitvoerig uitgelegd aan de hand van een uitgebreide fictieve orderportefeuille waarvan de bezoeker alle transacties in de loop van een beursdag kan volgen. Informatiezuilen bij de installatie geven bezoekers de nodige uitleg: wat gaat er schuil achter al die cijfers. Hier staat de tijd even stil, en wordt alles stap voor stap uiteengezet. Bliksemsnelle beurstransacties worden toegelicht aan de hand van eenvoudige voorbeelden.

Verder kunt u ook een bijeenkomst bijwonen met Bruno Colmant en Jacques Berghmans die nader zullen ingaan op de drie bekendste beurscrisissen (1929, 2000 en 2008).

Locatie: Beurspaleis, Beursplein – 1000 Brussel
Openingsuren: dinsdag tot zondag van 10 tot 18 uur. Laatste toegang om 17 uur.
Tarieven: – Toegangsprijs : € 8. Jongeren (0-18 jaar), studenten en scholieren: gratis
www.expobehindthenumbers.be

In het Brusselse Beurspaleis tot 8 november 2015


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder