Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Teveel of te weinig?

31 augustus 2015 Siebrand Krul

Een vreemde vaststelling: in Amsterdam staan meer rijksmonumenten dan in Gent, Brugge, Antwerpen en Leuven samen. Amsterdam telt 6.280 rijksmonumenten, de vier Vlaamse steden 3.623 rijksmonumenten. Op landelijke schaal dezelfde trend: in Nederland één rijksmonument per 280 inwoners, in Vlaanderen één per 500 inwoners. Zijn in Nederlanders pronkziek? Zijn de Vlamingen te bescheiden?

Een ieder die Gent, Antwerpen of Brugge heeft bezocht weet dat daar zeker zoveel historische omgeving is als in Nederlandse steden. Hoe zijn dan de verschillen te verklaren? In de eerste plaats is er een groot onderscheid tussen de Nederlandse en de Vlaamse monumentenzorg. Nederland heeft naast 60.000 rijksmonumenten 40.000 gemeentelijke monumenten en 350 beschermde dorps- en stadsgezichten. Vlaanderen kent geen gemeentelijke monumenten, maar wel beschermde (1.500) stadsaanzichten. Verder is ook de organisatie anders. In België wordt de zorg en bescherming voor cultureel erfgoed op gewestelijk niveau geregeld. Dit betekent dat de bevoegdheden bij de Vlaamse, Brusselse en Waalse regeringen liggen. De Nederlandse monumentenzorg is verder gedecentraliseerd tot gemeentelijk niveau, wat wellicht de verschillende aantallen verklaart: er is meer lokale kennis en expertise op monumentengebied, zeker in de steden. In Vlaanderen ontsnapt er mogelijk meer erfgoed aan het oog van de gewestelijke autoriteiten.
Van belang is ook de financiële consequentie van een monumentenstatus in Vlaanderen. In Nederland is slechts een kleine financiering beschikbaar voor restauraties en onderhoud, terwijl in Vlaanderen elke monumentbezitter recht heeft op financiële bijstand zonder dit te hoeven terugbetalen. Voordat het Vlaamse gewest een gebouw als monument bestempelt, moet dit dus de financiële consequenties daarvan accepteren. Dit zorgt logischerwijs voor meer terughoudendheid. Deze manier van werken heeft in Vlaanderen zeker flinke voordelen: leegstaande en verwaarloosde monumenten tref je er nauwelijks aan.
Er kan ook verschil in mentaliteit meespelen. Het terughoudender karakter van Vlamingen leidt tot minder snel toekennen van de monumentenstatus. Overigens telt Wallonië nóg minder monumenten per duizend inwoners.
(Gertjan de Boer)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder