Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Romeinse resten Brussel

31 augustus 2015 Siebrand Krul

Grondwerk voor nieuwe kantoren voor Vlaamse ambtenaren in Brussel brachten begin augustus Romeinse resten uit de 2de en 3de eeuw aan de oppervlakte. De vondsten aan wat ter plaatse Thurn en Taxis heet, zijn zeker niet de eerste in de hoofdstad. In 1979 organiseerde de Geschied- en heemkundige kring van Jette een tentoonstelling over de Romeinse aanwezigheid in Brussel. Het was toen geen stad, zelfs geen dorp, maar bestond uit verspreide villa’s en landbouwbedrijfjes.

Asse en Elewijt, dat waren wel lokale centra. Asse was in die periode een ‘vicus’, een soort dorp. Het eerste belangrijke materieel bewijs van Romeinse aanwezigheid in Brussel dateert uit 1859. Toen ontdekte historicus Louis Galesloot overblijfselen van een Gallo-Romeinse villa in Jette, vlakbij het Laarbeekbos, op een lichte helling. Vooral dieper gelegen funderingen, zoals de kelder, zijn goed bewaard gebleven. Er zijn allerlei gebruiksvoorwerpen uit aardewerk teruggevonden, zoals borden, urnen en een lantaarn, maar ook Romeinse munten.
In dezelfde regio, het noordwesten van het Gewest, zijn eveneens Romeinse overblijfselen teruggevonden. Aan Stuyvenberg en aan de rand van de huidige Vuurkruisenlaan werden eind jaren 1840 Romeinse villa’s ontdekt. Bij die laatste waren de funderingen tot op een hoogte van zo’n vijftig centimeter bewaard gebleven. In 1956 werden vlakbij, in Wemmel, de restanten van nog een Gallo-Romeinse villa blootgelegd, met onder meer de kelder en een waterput.

Romeinsesteenweg

Deze vondsten liggen allen in de buurt van de as die vandaag de Romeinsesteenweg heet, en die Vlaams-Brabant met Laken en Jette verbindt. Er zijn aanwijzingen dat deze weg, zoals de naam doet vermoeden, dateert uit de Romeinse tijd. De Romeinsesteenweg deed wellicht dienst als diverticulum naar Asse: dat is een secundaire weg die landbouwbedrijven met elkaar verbindt. In het tijdschrift Uylenspiegel klinkt het als volgt: ‘Onze Romeinsesteenweg kan moeilijk weggedacht worden als ruggengraat van de economische activiteiten van de Jetse villa, die er maar 940 meter van verwijderd is.’ Naast de villa’s werd er in 1925 ter hoogte van de Romeinsesteenweg nummer 1.010, in Wemmel, ook een Romeinse crematiebegraafplaats ontdekt.
Niet alleen in het noordwesten was er Romeinse bedrijvigheid. Ook in de Stad Brussel zijn er sporen uit het Romeinse verleden. Zo werd aan het Sint-Goriksplein tijdens werkzaamheden aan de Zenne een blauwgroene aryballos (een klein, rond kruikje) ontdekt uit de 2de of 3de eeuw. En bij de bouw van het Vergotedok in 1904 vond men een Romeinse dakpan, een middelgroot hoefijzer en paarden-, varkens- en hertenbeenderen. Daarna werden er in de omgeving ook nog Romeinse munten gevonden.
Ook in Schaarbeek vonden archeologen heel wat Romeinse munten, en in 1861 zelfs twee Gallo-Romeinse graftombes. Volgens de studie Brussel voor 400 waren de huidige Haachtsesteenweg en Helmetsesteenweg wellicht ook een diverticulum, in het wegennet tussen Asse en Elewijt. Andere noemenswaardige ontdekkingen: een Romeinse villa in Anderlecht, aardewerken in Ukkel (aan Neckersgat, langs de Dieweg die een van de oudste wegen van Brussel is en misschien oorspronkelijk een Romeinse baan), en overblijfselen in randgemeenten, zoals Buizingen, Lot en Drogenbos.

Verwoest

Van nogal wat Romeinse vondsten is niet veel meer overgebleven. Brussel voor 400 merkt op dat de villa van Stuyvenberg in 175 verwoest is door een brand. Mogelijk komt dat door barbaarse invallen van buitenaf, zoals van de Chauken, een Germaanse stam. Ook de villa van Jette is verwoest door een brand. Dat gebeurde in 254 of kort nadien.
Of Brussel echt het terrein was van bloedige, barbaarse invallen staat niet vast. Die branden konden ook te wijten zijn aan inrichtings-of restauratiewerkzaamheden aan het gebouw.
De werkzaamheden aan Thurn en Taxis zijn een tijdlang stilgelegd om archeologen de tijd te geven opgravingen te doen.
(Filip Van der Elst, Brussel Deze Week)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder