Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Brabantse splitsingen

01 juli 2015 Siebrand Krul

In 1995 werd de Belgische ‘unitaire provincie Brabant’ gesplitst in de nieuwe provincies Vlaams- en Waals-Brabant en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dat deze verdeling het niet eenvoudig maakt om informatie over de oorspronkelijke provincie terug te vinden, spreekt voor zich. Het Rijksarchief doet al een aantal jaren belangrijke inspanningen om dit ‘archiefkluwen’ te ontwarren.

Het archief van de vroegere unitaire provincie Brabant dat wordt bewaard in het Rijksarchief bestaat uit een dertigtal overdrachten die plaatsvonden tussen het einde van de 19de eeuw en het jaar 2007. Het gaat om een gevarieerd geheel van bijna 1.700 strekkende meter archief.
Door de Sint-Michielsakkoorden van 16 juli 1993 – waarbij de Belgische staat formeel werd omgevormd tot een federale staat – werd de provincie Brabant opgesplitst in:
–de provincie Vlaams-Brabant, bestaande uit de bestuurlijke arrondissementen Halle-Vilvoorde en Leuven, met Leuven als hoofdplaats
–de provincie Waals-Brabant, met het arrondissement Nijvel en Waver als hoofdplaats
De provinciale bevoegdheden van Brussel-Hoofdstad werden verdeeld over het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC), de Franse Gemeenschapscommissie (Commission communautaire française de la Région de Bruxelles-Capitale (COCOF)), de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC) en het bestuurlijk arrondissement Brussel. Deze splitsing werd een feit op 1 januari 1995.

Is de splitsing op zich voor een buitenstaander een onbegrijpelijke wirwar, voor onderzoekers werd het erg lastig om informatie over de oorspronkelijke provincie terug te vinden. Het archief dat destijds nog administratief nut had, werd immers verdeeld over de verschillende rechtsopvolgers van de unitaire provincie Brabant.
Het archief van de provincie Brabant en haar rechtsvoorganger (het Dijle-departement) wordt door het Rijksarchief geïnventariseerd zodat een degelijke toegang voorhanden is voor twee eeuwen archief (1795-1995). In 2015 zullen in totaal vier inventarissen verschijnen voor meer dan 350 strekkende meter archief van de provincie Brabant. Het Rijksarchief blijft inspecties uitvoeren om systematisch archief op te sporen van de provincie Brabant dat wordt bewaard bij één van haar rechtsopvolgers. Zo zal het Brussels Hoofdstedelijk Gewest binnenkort ongeveer 200 strekkende meter archief van de provincie overbrengen naar het Rijksarchief.
De teams van de Rijksarchieven van Brussel (Anderlecht), Leuven en Louvain-la-Neuve en de archiefdienst van de provincie Vlaams-Brabant gaan aan het werk om thematische inventarissen op te stellen voor het archief van de provincie Brabant en haar rechtsvoorganger (Dijle-departement). Op die manier krijgt het publiek meer inzicht in de historische informatie over de voormalige provincie.
Illustratie: Brabant volgens Bleau in 1645.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder