Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Turkije en (in?) Europa

29 mei 2015 Siebrand Krul

In betere tijden werden grote tentoonstellingen wel eens gefinancierd door de grootbanken, in dit geval komen de centen van de Europese Unie en een rist overheidsdiensten. Daar is een goede reden voor. De vele ronkende voorwoorden laten er geen twijfel over bestaan: dit initiatief, waarbij termen als dialoog, diversiteit, herkenning en uitwisseling niet van de lucht zijn, heeft een onverholen boodschap: begrip voor de Ottomaanse, dus Turkse, cultuur zodat de toetreding tot de Europese Unie weer in zicht komt.

Onderwerp is de wereld van de Ottomaanse Turken – ruimer dan het huidige Turkije – en hun bijzondere relatie met Europa. Een tijd waarin twee geheel verschillende culturen elkaar, ondanks vooroordelen, vijandigheid en agressie, toch ontmoetten en beïnvloedden. Tot tulpenbollen toe. Nu de islamofobie almaar toeneemt en de kloof met ‘de anderen’ alleen groter lijkt te worden, opent het Avondland die culturele registers tegen extremisme en onverdraagzaamheid. Een en ander kadert in het ruimere project ‘Ottomans & Europeans. Reflections on five centuries of cultural relations’, een ‘mission statement’ met aan de horizon de mogelijke toetreding van Turkije tot de EU. Zonder de uitgebreide Turkse gemeenschap in eigen land te vergeten.
Of meer kennis van de vroegere interactie tussen de christelijke en de islamitische cultuur het tij in enige mate kan keren, is zeer de vraag. Het onderzoek levert in elk geval een indrukwekkende publicatie op, met bijdragen van ruim twintig auteurs die heel wat nieuwe informatie aanleveren, opgeluisterd met prachtige illustraties die de structurele plooien aangenaam gladstrijken. Ongezien is de confrontatie van Europese portretkunst met Turkse miniaturen. De Ottomaanse elite was dol op westerse luxegoederen, gretig geleverd door de kooplui van Venetië, waar alom sporen van de contacten bewaard bleven. Op vraag van Mehmet II zond de Venetiaanse republiek in 1479 haar beste schilder, Gentile Bellini, naar Constantinopel om de sultan te portretteren. In het atelier van Titiaan ontstonden rond 1550 portretten van Süleyman de Prachtlievende en van diens favoriete ‘sultana’ Roxelana. Ook de Vlaamse tapijtontwerper Pieter Coecke van Aelst (1502-1550), de schoonvader van Bruegel, wou zaken doen in Constantinopel en produceerde met veel succes een reeks prenten ‘Zeden en gewoonten van de Turken’. Naast schilderijen, houtsneden en tekeningen, onder meer van Dürer en Rubens, komen nog tal van andere objecten aan bod: kaarten, wetenschappelijke instrumenten, munten, medailles, manuscripten, kostuumboeken, stoffen, tapijten, wapens en harnassen uit de periode van ruwweg 1420 tot 1620, met specifieke aandacht voor de productie uit Hongarije en Polen, landen die allebei rechtstreeks in contact stonden met de Ottomaanse Turken. Een stukje van het ‘Het rijk van de sultan’ is gratis te downloaden op www.bozar.be
(André Capiteyn)

Robert Born, Michal Dziewulski, Guido Messling
Het rijk van de sultan. De Ottomaanse wereld in de kunst van de renaissance
Referentiewerk bij de gelijknamige tentoonstelling in BOZAR, Brussel
Uitgeverij Lannoo & BOZAR BOOKS, Tielt/Brussel 2015
296 blz., € 49,99 ISBN 978 94 0142 422 6

Lees nog veel meer interessante recensies in de nieuwste G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder