Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Dansen voor de Slag

29 mei 2015 Siebrand Krul

Toen Napoleons aanhang na zijn ontsnapping van Elba aanzwol tot een formidabel leger, verzamelden de geallieerde troepen zich op de plek waar Europa bij voorkeur veldslagen houdt: de Zuidelijke Nederlanden. Veel hoge Britse officieren, dikwijls hogere edelen, ontspanden zich in Brussel. De Franse invasie was immers voorzien voor 27 juni 1815, er was dus tijd genoeg.

Er werden geregeld feestjes georganiseerd door de meegekomen adellijke dames. Ook de hertogin van Richmond, echtgenote van de commandant van de Britse troepen in Brussel, gaf op 15 juni 1815 een bal in een gehuurd koetshuis in de Blekerijstraat. De meeste Britse hoofdofficieren, hun adjuncten en stafofficieren waren present. Slechts enkele buitenlandse hoofdofficieren zoals de prinsen Willem en Frederik van Oranje waren uitgenodigd. Het ‘tekort’ aan Britse adellijke dames werd gecompenseerd door de aanwezigheid van dames van de Belgische hogere adel.
De avond werd ingezet met een souper. Om de sfeer er in te brengen, werden Schotse soldaten opgevoerd om typische clandansen van de Gordon Highlanders ten beste te geven.

Sir Thomas Picton, een Britse militair, raakt dodelijk gewond bij de Slag van Waterloo.

Sir Thomas Picton, een Britse militair, raakt dodelijk gewond bij de Slag van Waterloo.

 

Marstempo
Tijdens het bal kreeg de hertog van Wellington het verontrustende nieuws dat Napoleon de grens was overgestoken. Hij had de aankondiging daarvan al op 14 juni gehoord, maar de boodschapper, de Belgische cavaleriegeneraal Jean-Baptiste Van Merlen, vond Wellington onbetrouwbaar want een oudgediende van Napoleon. Wellington trok zich terug met de hertog van Richmond om het marstempo in te schatten en bevelen te geven om de Britse troepen te verzamelen. Die zouden om drie uur ’s ochtends richting Quatre Bras, een belangrijk wegenknooppunt, moeten optrekken. De streek had hij het vorige jaar verkend en door zijn glooiend karakter geschikt gevonden om Brussel te verdedigen. De locatie had hij reeds op 22 september 1814 gerapporteerd in zijn Memorandum on the defence of the frontier of the Netherlands aan de Britse minister van Oorlog Lord Bathurst.

 

Het parade-uniform van cornet William Polhill. (Coll. NAM/Waterloo200)

Het parade-uniform van cornet William Polhill. (Coll. NAM/Waterloo200)

Van bal naar slagveld
De sfeer op het bal was na het marsbevel van Wellington direct bekoeld. De aanwezige officieren mochten van hem wel nog blijven en ook de bevelhebber zelf vermaakte zich tot middernacht, maar toen vertrokken ze naar hun eenheden. De officieren waren mooi uitgedost in hun gala-uniform. Sommigen hadden alleen dit paradetenue. Cornet (onderluitenant) William Polhill van de 16th Queen’s Light Dragoons had ook een uitnodiging voor het bal van de hertogin van Richmond bemachtigd, maar beschikte alleen over een oud type gala-uniform. Omdat de nieuwe uniformen nog moesten geleverd worden, diende hij – en zijn dragonders – in dit gala-uniform te vechten in Quatre-Bras en Waterloo.
De snelheid waarmee Napoleon te werk ging, had ook tot gevolg dat er officieren waren die zonder uniform ten strijde moesten trekken. Luitenant-generaal Sir Thomas Picton, commandant van de Britse 5de Infanteriedivisie, vocht in beide veldslagen in een elegant blauwzwart herenkostuum, inclusief zwarte steek. In de drukte van de Franse invasie was zijn bagage immers verloren gegaan. Gekleed als een gentleman leidde hij zijn troepen, zowel bij Quatre-Bras als in Waterloo. Daar sneuvelde hij aan het hoofd van een bajonetaanval met zijn soldaten. Van de 223 genodigden voor het bal, waarvan de helft militairen, sneuvelden er naast Picton nog vijf op het slagveld en werden er twaalf (zwaar) gewond. (Openingsbeeld: Het bal van de hertogin van Richmond in Brussel. Kon. Legermuseum)
(Harry van Royen)

De nieuwste G-GESCHIEDENIS staat boordevol artikelen over de Franse Tijd en de Slag bij Waterloo. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder