Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De paashaas een konijn?

02 april 2015 Siebrand Krul

Bij ons brengt een haas eieren op Pasen, in Engelstalige landen is dat een konijn. Beide hebben nochtans hetzelfde dier als stamvader: de Duitse paashaas. Eind 18de eeuw dook die voor het eerst op in Duitse kinderprenten en -boeken. Echt toevallig is dat niet. In die periode groeide de belangstelling voor sprookjes, sagen en legenden.

Bovendien ontwikkelde zich toen de zogeheten burgerlijke cultuur,  gebaseerd op discipline, gehoorzaamheid, orde en vlijt. Figuren als Klaas Vaak, Zwarte Piet en Vadertje Tijd moesten helpen om kinderen in het gareel te houden. De schattige paashaas paste in dat rijtje. Zoete kinderen werden beloond, anderen bleven letterlijk op hun honger zitten. Vanuit Duitsland verspreidde de paashaas zich naar de rest van Europa. Vooral kinderboeken speelden daarbij een belangrijke rol. Sommige boeken waren ook  internationaal succesvol. Een bekend voorbeeld daarvan is het boek Die Ostereier (1816) van Christoph von Schmid, dat in heel wat talen werd uitgebracht. In 1825 kwam de Nederlandstalige versie op de markt. Het boek beschreef hoe kinderen nestjes maakten in het bos en daarna paaskoeken gingen eten.  Toen ze merkten dat de nestjes vol gekleurde eieren lagen, riep het kleinste meisjes verrukt dat de haas het ei moest gelegd hebben. Want ‘zulke schoone eijeren leggen de hoenders niet’. Ook postkaarten gaven een stevige oppepper aan de bekendheid van de paashaas. Eind 19de eeuw werden postkaarten een pak goedkoper, dankzij nieuwe drukprocedés. Samen met de introductie van de postzegel zorgde dat voor een enorme toename van het aantal verstuurde kaarten. Pasen was één van de hoogtepunten in het postkaartjaar. Er zijn dan ook talloze kaarten bewaard met paashazen- en konijnen.
Toen veel Europeanen in de 19de eeuw naar Amerika emigreerden, namen ze hun paashaasgebruiken mee. Ergens onderweg werd de haas vervangen door een konijn, vermoedelijk omdat het lieve woord ‘bunny’ (konijn) beter aansloot bij de leefwereld van kinderen dan het hardere en makkelijk fout te verstane ‘hare’ (haas).
Deze informatie wordt aangeboden door LECA vzw, het expertisecentrum voor feesten en rituelen. LECA geeft tekst en uitleg bij de (on)gewoonheid van het dagelijkse leven. http://www.lecavzw.be/


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder