Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Bloedblad roofdieren

02 april 2015 Siebrand Krul

ijdens de meidagen van 1940 sneuvelden op de Grebbeberg 420 Nederlandse soldaten en aan Duitse kant ongeveer 250 man. De eerste slachtoffers vielen daar echter al lang voordat de eerste Duitse legereenheden in aantocht waren. Het waren geen soldaten, ook geen burgers. Het waren leeuwen, panters, beren en andere exotische roofdieren.

 

In de 18de eeuw was er op het ‘smalste stuk van Nederland’ – van Ochten aan de Waal tot Spakenburg aan het IJsselmeer – een waterlinie aangelegd. In de 19de eeuw werd het onderhoud van deze Grebbelinie verwaarloosd en kreeg de natuur vrij spel. Met het toenemen van de internationale spanningen aan het eind van de jaren dertig van de 20ste eeuw, moest de Grebbelinie in allerijl weer in haar oude glorie hersteld worden.
In het najaar van 1939 werd over een breedte van enkele kilometers een deel van de Gelderse Vallei onder water gezet. Ongeveer 2.500 families moesten huis en haard verlaten. Maar er kwam ook een tijdelijke omgekeerde migratiebeweging op gang. Na het afkondigen van de algehele mobilisatie van het Nederlandse leger in augustus 1939 werden vijftigduizend militairen in de stadjes, dorpen en buurtschappen van dit ‘bolwerk van tevreden conservatisme’ ingekwartierd.

 

Plaquette in Ouwehands die herinnert aan de oorlogsdagen.

Plaquette in Ouwehands die herinnert aan de oorlogsdagen.

Dierentuin wordt garnizoensplaats
Getuige de vele bewaard gebleven foto’s vermaakten zij zich hier opperbest, onder andere door het bezoeken van Ouwehands Dierenpark. Op de Grebbeberg had Cornelis Ouwehand (1892-1951) in 1932 op het terrein van zijn voormalige voederfabriek een dierentuin geopend. Na de mobilisatie verbleven er duizenden militairen in en rondom het dierenpark. In een deel van de dierenverblijven werden de paarden gestald en in het pakhuis werd de keuken gevestigd.
Toen in de meidagen van 1940 de kans steeds kleiner werd dat de neutraliteit van Nederland gewaarborgd zou blijven, zag de Nederlandse legerleiding in deze roofdieren een groot gevaar. Joop Baars, bij het uitbreken van de oorlog 22 jaar oud en een van de assistenten van directeur Ouwehand, herinnerde zich zestig jaar later nog nauwkeurig in welke toestand hij zijn baas in de vroege ochtend van 10 mei 1940 in de keuken van zijn woning had aangetroffen.

 

Monumentje voor Cornelis Ouwehand.

Monumentje voor Cornelis Ouwehand.

‘Laat mij het zelf maar doen’
‘’s Morgens om zeven uur had hij telefonisch bericht ontvangen dat er een peloton militairen op weg was naar Rhenen om de roofdieren dood te schieten vanwege het gevaar dat wanneer de dieren los zouden komen zij in de rug van het leger zouden komen. En toen die militairen kwamen, zei hij: “Laat mij het dan zelf maar doen, ik weet beter met de dieren om te gaan dan jullie.” Dus hij heeft ze zelf doodgeschoten. Hij had zijn karabijn nog bij zich. Hij legde uit wat hij gedaan had. Ik heb hem eigenlijk nooit met tranen in zijn ogen gezien, alleen op dat ogenblik. Hij had zijn levenswerk beëindigd.’ Ouwehand schoot in de vroege ochtend van 10 mei 1940 vijftien leeuwen, een tijger, twee panters, vier bruine beren, twee ijsberen en een wolf dood.
(Cor van der Heijden)

(Openingsbeeld: Cornelis Ouwehand kon het niet over zijn hart krijgen om ook de pasgeboren ijsbeertweeling dood te schieten. Met hun moeder Maxie overleefden ze wonder boven wonder de oorlog. In de buurt werd hevig gevochten: nog tot ver na de oorlog bleven de kogelgaten in de achterwand van het ijsberenverblijf zichtbaar.)

Zie voor het volledige artikel, plus tal van andere stukken over het begin van de Tweede Wereldoorlog, de nieuwste G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder