Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Nero’s draaiende eetzaal

11 maart 2015 Siebrand Krul

Volgens Nero's biograaf Suetonius bevond zich in het grote paleis van de keizer, het Domus Aurea, een ronde eetzaal ‘die dag en nacht ronddraaide, ter nabootsing van de hemellichamen’. Vanaf de Palatinus konden de aanliggende disgenoten zo onafgebroken genieten van een bewegend panorama in 360° op de stad Rome. Daar vond een team Franse en Italiaanse archeologen, geleid door Françoise Villedieu, in 2009 de fundamenten van een constructie met sporen van een roterend mechanisme.

De volgende jaren werd duidelijk dat het hier inderdaad ging om de overblijfselen van de mythische dinerzaal, zoals beschreven door Suetonius. Na de campagne van 2014 kon Nero’s architecturale buitensporigheid nu door het Franse CNRS in een korte film virtueel gereconstrueerd worden, mede na interpretatie van een afbeelding op een munt uit Nero’s tijd. Duidelijk wordt hoe de extravagante eetzaal in het paleis dat Nero tussen 64 en 68 liet bouwen, eruit moet hebben gezien en hoe het permanente rondjes draaien mogelijk was. Het mechanisme steunde op een houten rad van zestien meter diameter, afgebakend door wanden van meer dan twee meter dik. Centraal stond een massieve pijler in metselwerk, twaalf meter hoog en met een diameter van vier meter die bewaard bleef. Op halve hoogte verbonden acht bogen de pijler met de omgevende muren. Die bogen ondersteunden een verdieping die op haar beurt bekroond was met een tweede reeks acht gelijkaardige bogen die de eetzaal torsten. Zware bronzen kogellagers brachten beweging in de complexe plankenvloer bestaande uit verschillende lagen en bovenaan bedekt met marmeren tegels. De naar buiten toe geopende ruimte was overspannen door een koepel die op acht zuilen rustte. De vloer werd aan het draaien gebracht door waterkracht afkomstig van een dichtbij staande aquaduct, die via een complex raderwerk een regelmatige, trage beweging verzekerde. Het hele systeem was wellicht bedacht door de architecten van het Gouden Paleis, Severus en Celus, die aldus de voorlopers waren van Leonardo da Vinci en zijn ingenieuze mechanische ontwerpen. Het filmpje ‘Une folie de Néron’ is te zien op http://videotheque.cnrs.fr/visio=4183.
(André Capiteyn)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder