Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

IJzeren Eeuw

11 maart 2015 Siebrand Krul

Vorige week werd de aftrap verricht voor een reeks televisie-uitzendingen, internetdocumentaires, boeken en tentoonstellingen over de 19de eeuw. Het is een vervolg op de succesvolle serie De Gouden Eeuw uit 2012, Opnieuw zijn Hans Goedkoop en Kees Zandvliet bekende presentatoren en auteurs. De IJzeren Eeuw is uiteraard de 19de eeuw, toen oude ambachten en nijverheden werden verdrongen door ijzer: bruggen, treinen, machines: het aanzien van de wereld veranderde volslagen.

Televisie
Het was een eeuw die in Nederland traag op gang kwam, maar halverwege de 19de eeuw ging het land dan op de schop. Ingrijpende politieke, economische en sociale vernieuwingen legden de basis voor het moderne Nederland zoals dat we nu kennen. In ‘De IJzeren Eeuw’ worden bruggen, sporen, wegen en kanalen aangelegd, ontwikkelen Amsterdam en Rotterdam zich stormachtig en verrijzen overal in het land industrieën met moderne stoommachines. De overzeese handel bloeit op en aan het eind van de eeuw komen Nederlandse wetenschappers met vijf Nobelprijzen thuis. In dertien afleveringen van 45 minuten neemt presentator Hans Goedkoop de kijker mee de 19de eeuw in.

Voorlopers en eigenheimers
Per aflevering staat een historisch figuur centraal. Al deze hoofdpersonen waren voorlopers, eigenheimers, durfden meer dan anderen en lieten zich door weinig uit het veld slaan. De eerste aflevering gaat over een man die de Oranjes het liefst willen doen vergeten: Lodewijk Napoleon, onze allereerste koning. Verder komen de steenrijke weduwe Borski aan de orde, de Rooms-Katholieke architect Abraham Cuypers, feministe Betsy Perk en textielfabrikant Van Heek.
De serie laat zien hoe roerig en modern de eeuw was, vergeven van dilemma’s waarmee wij nog altijd leven, en het waagt de stelling dat die eeuw bij geen andere in de schaduw hoeft te staan, hoe schamel ijzer ook lijkt af te steken bij het goud van ooit.

Onmisbaar als lucht
De titel van de serie De IJzeren Eeuw is geleend uit de eeuw zelf. Het Tijdschrift voor staathuishoudkunde en statistiek schreef namelijk in 1841: ‘De eeuw, waarin wij leven, kan met regt de ijzeren eeuw worden genaamd; heden ten dage is het ijzer even onmisbaar voor onze behoeften als de lucht, het water en het vuur.’
Naast de televisieserie De IJzeren Eeuw, staat dit tijdperk ook centraal in een website, een tentoonstelling, een boek, een versie voor schooltv en een familieserie. In het Amsterdam Museum is vanaf 6 maart in de tentoonstelling ‘De IJzeren Eeuw’ te zien.
De website bij de IJzeren Eeuw krijgt de vorm van een tijdschrift, getiteld IJzer. Niet toevallig een tijdschrift want deze publicaties werden in de 19e eeuw voor het eerst op grote schaal gelezen. De belangrijkste thema’s uit de IJzeren Eeuw worden behandeld in vijf online magazines, speciaal ontworpen voor gebruik op tablet en mobiel.

Foto: De nieuwe spoorbrug over het Hollandsch Diep bij Moerdijk, in aanbouw in 1871. (Nationaal Archief)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder