Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Jarig Davidsfonds

27 januari 2015 Siebrand Krul

In Nederland onbekend, in Vlaanderen een begrip: het Davidsfonds viert deze maand het 140ste stichtingsjaar. In de pastorie van priester Lodewijk Willem Schuermans in Wilsele bij Leuven werd in 1875 het fonds vernoemd naar de Leuvense professor Nederlandse taal Jan Baptist David (1801-1866). Doelstelling was om een katholieke tegenhanger te vormen van het al te liberaal-vrijzinnig geachte Willemsfonds. Dat Willemsfonds werd goed twintig jaar eerder opgericht als een vereniging voor volksontwikkeling en als lobby ter versterking van de Vlaamse volkstaal.

Meteen na de oprichting van het Davidsfonds ontstonden in heel wat steden plaatselijke afdelingen. Het eerste jaar sloten 2.500 leden zich aan en werden 27 afdelingen opgericht. Het Davidsfonds was toen een uitgesproken burgerlijke vereniging van taalminnaars die ijverde voor de ‘behartiging van alles wat kan strekken tot de verstandelijke en zedelijke ontwikkeling van den Vlaamschen volksstam’. Het lidgeld bedroeg vijf frank per jaar, waarvoor men in ruil boeken kreeg. Tot op vandaag bestaat een soortgelijke boekenformule. En op die manier deed het Davidsfonds Vlaanderen letterlijk lezen.

In de 20ste eeuw kende het Davidsfonds een forse expansie en groeide het uit tot een ware massabeweging van meer dan 90.000 leden (tijdens de Tweede Wereldoorlog). Het nam het voortouw in de Vlaamse strijd, werd een cultuur- en strijdvereniging die ook marsen op Brussel organiseerde voor de Vlaamse zaak, maar bleef steeds partijpolitiek neutraal en legde de nadruk op de taal en de culturele ontvoogding. De beweging gaf ook zelf boeken uit, richtte tal van bibliotheken op, organiseerde honderden voordrachten, zette muziek- en toneelfeesten op, deed  studiereizen en startte met de ‘opstelprijskampen’ voor jongeren. En hoewel de opkomst van de televisie vanaf de jaren zestig stevige concurrentie betekende, weerhield dat Davidsfonds Bilzen niet om Jazz Bilzen op te richten in 1965, de voorloper van alle grote Vlaamse rockevenementen.

Vanaf de jaren tachtig noemde het Davidsfonds zich meer en meer een ‘actieve behartiger van cultuurbelangen’ en na 2000 werd het ontdaan van een nogal stoffig katholiek image met een ingrijpende vernieuwingsbeweging die in 2010 uitmondde in een nieuwe structuur, eigenlijk een cultuurnetwerk met nadruk op kwaliteit, tot uiting komend in vier onderdelen: de socio-culturele vereniging (Davidsfonds Evenementen), de boeken en cd’s (Davidsfonds Uitgeverij), de cursussen (Davidsfonds Academie) en de in 2004 opgerichte Davidsfonds Cultuurreizen.
De vereniging, zetelend in Leuven, telt 46.000 leden, 6.000 vrijwilligers en 500 plaatselijke afdelingen. Het Davidsfonds organiseert jaarlijks tal van grote culturele evenementen (Toast Literair, De Nacht van de Geschiedenis) waaraan duizenden mensen deelnemen. Daarnaast publiceert het om en bij de honderd boeken en zet het meer dan 130 cursussen op, op meer dan zeventig plaatsen in Vlaanderen. Het Davidsfonds biedt ook ruim honderd cultuurreizen aan voor zo’n 3.000 deelnemers.

(Beeld: Jan-Baptist David, schilderij door Jan De Smaele)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder