Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Duistere kant van Zwarte Piet

28 november 2014 Siebrand Krul

In het felle Zwarte Piet/debat (de eerste vonnissen rond vechtpartijen zijn uitgesproken) is een belangrijke dimensie onbesproken gebleven. Liefhebbers mogen hem een onvervalste Hollandse-Vlaamse traditie vinden, tegenstanders racistisch, maar Zwarte Piet stamt van ver voor de koloniale tijd en vertelt ons over de duistere kant van de mens. Dit althans zegt de Geofilosofische Vereniging, een humanistische, filosofische en antropologische instelling.

De vereniging onderzoekt de culturele waarden van tradities, folklore, mythologie, filosofie, kunst, gewoonten en overtuigingen van alle volkeren vanaf de Oudheid om daarmee de moderne mens te helpen om op een bewuste en intelligente manier te leven.
Het Sinterklaasfeest is op zijn zachtst gezegd vreemd, zo steekt de vereniging van wal. Een bebaarde man te paard, die over daken vliegt, met zwarte knechten die kadootjes door de schoorsteen gooien? Deze symbolen stammen af van heidense volkeren en religies. Ze hebben onze cultuur diepgaand beïnvloed en bevatten nog altijd relevante boodschappen voor de mens van nu.

Zwarte-Piet-wb3

Wodan
Het Sinterklaasfeest kent sterke overeenkomsten met de mythes rond Wodan. Zo vloog deze god door de lucht met een – acht poten tellend – paard. Was hij een god van vruchtbaarheid en strooien wij nu pepernoten, zoals er rijst wordt gestrooid als vruchtbaarheidssymbool na een huwelijk. En schonk hij het runische alfabet aan de mensheid. Wij eten tegenwoordig chocoladeletters.

Zwarte Raven
Wodan had twee raven als knechten. Daar komt de duistere kant van Zwarte Piet om de hoek. De raven zijn zwart, en gerelateerd aan dood en verval. Zo werd Wodan, symbool voor het leven, de goede wijze man met de witte baard, omgeven door de dood en de duisternis. Maar hoewel deze twee symbolen tegengesteld lijken, vecht Wodan niet. Hij werkt juist samen met de zwarte raven. Waarom? Wodan, de oppergod, heeft de duisternis nodig. Zoals god en satan samenwerkten toen ze Job beproefden. De duisternis is nodig om tot het licht te komen. Door het duistere te confronteren en te transformeren, kan het licht geboren worden.
Die zwarte raven informeerden Wodan trouwens ook over het gedrag van de mensen op aarde. Lijkt dat niet sterk op de Zwarte Pieten die Sinterklaas bijstaan?

Zwarte-Piet-wb2

Demonen in Zwitserland
Ook in Zwitserland wordt Sinterklaas gevierd, met een eigen variant van Zwarte Piet. De Heilige (of: Sint) wordt daar in plaats van zwarte mannetjes omgeven door afschuwelijke demonen die Krampus worden genoemd. Conclusie: het gaat helemaal niet om een zwarte huidskleur. Het gaat om de symboliek die zwart representeert: de duisternis en de dood.
Misschien is Zwarte Piet wel volgens 18de-eeuwse mode hervormd tot een ondergeschikt Afrikaans slaafje, maar dit heeft niks te maken met de werkelijke betekenis van Zwarte Piet. Als men wil dat de diepgaande betekenis van de Sinterklaas traditie behouden blijft, houd hem dan in ieder geval duister.

Zwarte-Piet-wb4

Lezingen
Er is nog veel meer te vertellen over Zwarte Piet, Sinterklaas, hun invloed op onze cultuur én hun belang voor een innerlijke verandering. Daartoe organiseert de Geofilosofische Vereniging lezingen in Amsterdam. Voor info hieromtrent: www.geofilosofie.nl


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder