Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Het taaie kleine broertje

05 november 2014 Siebrand Krul

De Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) werd opgericht in 1720, naar het voorbeeld van de andere grote Nederlandse handelsondernemingen: de Verenigde Oost-Indische en de West-Indische Compagnie, met als opzet de Zeeuwse handel en scheepvaart nieuw leven in te blazen. Een nieuw boek completeert de recent bijgewerkte heruitgaven van de standaardwerken over de VOC (Femme S. Gaastra) en de WIC (Henk den Heijer), en kreeg dezelfde aantrekkelijke, rijk geïllustreerde vormgeving.

Op de boekenplank komt de MCC zo op dezelfde hoogte te staan, al was dit in de praktijk – gedwarsboomd door de octrooien en monopolies van de grote broers – lang niet het geval. Voor deze monografie baseerde Ruud Paesie zich op bestaande studies, aangevuld en gecorrigeerd door nieuw archiefonderzoek in de bijna volledig bewaard gebleven administratie van de Compagnie, die in tegenstelling tot vele andere Zeeuwse archieven in de bombardementsbrand van mei 1940 gespaard bleef en thans is opgenomen in de Werelderfgoedlijst voor documenten van UNESCO.
De MCC werd vooral bekend of berucht door de transatlantische slavenhandel. In totaal reedde de Compagnie in de 18de eeuw zo’n 300 schepen uit, waarvan er 113 voor het slaventransport waren bestemd. Paesie concludeert dat die lang niet zo lucratief was als doorgaans wordt aangenomen. Amper zes op tien schepen sloten een reis af met winst en het rendement op het geïnvesteerde kapitaal schommelde slechts rond de 2,5 %. Waarom die mensenhandel dan toch lustig bleef doorgaan, komt u vervolgens te weten. Het is een van de vele nieuwe inzichten van dit boek, dat voor het eerst ook licht werpt op de andere activiteiten van deze onderneming: walvis- en kaapvaart, Europese handel en handelsvaart op West-Afrika en Amerika, scheepsbouw, ijzerbewerking en machinebouw. Na de afschaffing van de slavenhandel en de opheffing van de VOC en WIC wist de MCC zich immers als enige te handhaven – pas in 1889 werd ze geliquideerd – , en na 1800 ging ze zich voornamelijk op de scheepsbouw toeleggen. Op haar werven werden in opdracht van derden fregatten, barken, schoeners en zelfs verscheidene stoomschepen gebouwd. De geschiedenis van de Middelburgse Compagnie werd in juni voorgesteld tijdens het symposium Zeeland en het einde van de slavenhandel in de bibliotheek van Middelburg, naar aanleiding van de Nationale Herdenking 200 jaar Afschaffing van de Nederlandse Slavenhandel.
(André Capiteyn)

Ruud Paesie
Geschiedenis van de Middelburgse Commercie Compagnie. Opkomst, bloei en ondergang
Walburg Pers, Zutphen, 2014
208 blz, geïllustreerd, € 29,95 ISBN 978 90 5730 931 1

Lees nog véél meer recensies over boeiende boeken in de nieuste G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder