Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Helletocht: Market Garden

12 september 2014 Siebrand Krul

Om nog in 1944 een snelle doorbraak te forceren en achter de Rijn te geraken – de laatste grote natuurlijke hindernis in de opmars tegen de nazi’s – stelde de Britse veldmaarschalk Bernard Law Montgomery het gedurfde plan voor om met een grootschalige luchtlandingsoperatie de bruggen over het Wilhelminakanaal, de Zuid-Willemsvaart en de rivieren de Dommel, de Aa, de Maas, de Waal en de Rijn te veroveren. Nadien kon men de Duitse troepen in Nederland – vooral de V1- en V2-raketten die London bestookten – afsnijden van hun bevoorrading, achter de Rijn de Siegfriedlinie omtrekken, de oorlogsindustrie in de Ruhr veroveren en door het Duitse laagland doorstoten naar Berlijn. Dat was althans het plan van Operatie Market Garden.

Op zondag 17 september 1944 startte het onderdeel ‘Market’ met het transport en het droppen van drie geallieerde luchtlandingsdivisies in de buurt van respectievelijk Eindhoven, Nijmegen en Arnhem. De Amerikaanse 101ste Screaming Eagles luchtlandingsdivisie diende de bruggen bij Veghel, Sint-Oedenrode en Son te veroveren en richting Eindhoven op te trekken. De Amerikaanse 82ste All American luchtlandingsdivisie werd bij Grave en Overasselt gedropt om de bruggen bij Nijmegen in te nemen. Ten slotte landde de 1ste Britse luchtlandingsdivisie nabij Arnhem – Wolfheze, Oosterbeek en Ede – om van daar de Rijnbruggen in Arnhem te veroveren en minstens 48 uur te bezetten totdat de Guards pantserdivisie hen zou ontzetten. De 4de Britse en 1ste Poolse Parachutistenbrigade zouden volgen als versterking.

 

Gevechten in de stad.

Gevechten in de stad.

Voor het onderdeel ‘Garden’ stond het Britse 30ste Legerkorps borg. Het rukte om 14.35 uur over het Maas-Scheldekanaal te Lommel, Noord-Brabant binnen. Volgens de planning moest diezelfde dag Eindhoven bevrijd worden, op maandag zou het de Amerikanen in Nijmegen ontmoeten en op dinsdag de Britse luchtlandingstroepen en parachutisten in Arnhem ontzetten. De Britten dienden het hele traject over één weg af te leggen. Elke tegenaanval in de flanken en te zware weerstand bij de kop van de colonne zou de timing in het gedrang brengen.

 

De geallieerde droppings.

De geallieerde droppings.

 

De para’s bleven boven de Rijn steken

Boven Nederland vuurde de Duitse luchtdoelartillerie (Flak) naar beste vermogen op de transportvliegtuigen en de zweefvliegtuigen. Bij de controle van een neergeschoten zweefvliegtuig bij Vught vonden Duitse Fallschirmjäger (parachutisten) op een dode Amerikaanse officier het volledige plan van Operatie Market Garden, dat onmiddellijk aan generaal Student werd overhandigd.
De bruggen over het Wilhelminakanaal, de eerste horde, werden wel veroverd, maar de Duitsers waren er al in geslaagd om ze op te blazen. De genie diende dus eerst een nieuwe oeververbinding te maken. De Amerikaanse parachutisten konden de brug over de Maas bij Grave snel én intact in handen krijgen. De aanval op de Waalbrug te Nijmegen werd evenwel uitgesteld tot ’s avonds en mislukte. De 9de SS Panzerdivisie had die namiddag Nijmegen bezet en sloeg de Amerikaanse aanval af.

 

Om de Waalbrug werd fel gevochten.

Om de Waalbrug werd fel gevochten.

De Britse para’s en luchtlandingstroepen werden op dertien kilometer van de Rijnbruggen in Arnhem gedropt. De bewapende jeeps, die de brug bij verrassing hadden moeten veroveren, botsten onderweg op een Duitse stelling. De helft van de troepen trok naar Arnhem, de rest bleef achter om de landingszone te beschermen voor de versterkingen en het droppen van voorraden. De radiosets werkten slecht, zodat er nauwelijks onderlinge communicatie was. Enkel het 2de Britse parabataljon kon gemakkelijk Arnhem bereiken, waar alleen nog de wegbrug intact was. De para’s slaagden er niet in om de zuidkant van de brug te bereiken; men bleef dus ‘boven’ de Rijn vast zitten. De landingszone voor de versterkingen te Oosterbeek werd aangevallen door de Duitse 10de SS Panzerdivisie : dodelijk voor de Britse en Poolse versterkingen die er de volgende dagen middenin werden gedropt. De 21ste september werden de laatste Britse para’s bij de brug verjaagd of gedood.
Harry van Royen

Zie ook: www.wegnaardebevrijding.nl

Bezoektips:
Airborne Museum ‘Hartenstein’ Arnhem – www.airbornemuseum.nl
Nationaal Bevrijdingsmuseum Groesbeek – www.bevrijdingsmuseum.nl

Lees het volledige artikel in de nieuwe G-GESCHIEDENIS! Vanaf 17 september overal te koop voor slechts € 5,50.

 

Met de moed der wanhoop probeerden de geallieerden stand te houden tegen de Duitse overmacht.

Met de moed der wanhoop probeerden de geallieerden stand te houden tegen de Duitse overmacht.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder