Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Zilver in Oegstgeest

02 juli 2014 [412] Olivier Keun

Bij opgravingen in Oegstgeest hebben archeologen van de Universiteit Leiden een zeldzame zilveren schaal uit de eerste helft van de 7de eeuw gevonden. De schaal is versierd met dier- en plantfiguren in bladgoud en ingelegd met halfedelstenen. De vondst wijst op een elite in Oegstgeest met een wijdvertakt internationaal netwerk. Dat komt niet overeen met ons beeld van de 'Donkere Middeleeuwen'.

Verondersteld wordt dat de schaal, met een diameter van 21 centimeter en een hoogte van 11 centimeter, als offer in de grond is gekomen. Dergelijke rijke vondsten zijn zeldzaam omdat vergelijkbare schalen meestal van brons zijn. Bovendien zijn die nooit versierd met uitbundig goudbeslag. Het gaat dus om een uniek stuk, niet alleen voor Nederland maar voor heel West-Europa. Tot het moment dat de schaal werd gevonden, waren op de nederzetting in Oegstgeest geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van een lokale of regionale elite. Mogelijk woonden elitaire personen in deze periode eveneens in ‘gewone’ boerderijen.

Samengesteld symbool
De schaal, die vermoedelijk als drinkschaal of als wasbekken gebruikt is, is samengesteld uit verschillende onderdelen met verschillende dateringen. Het oudste deel, de schaal zelf, dateert waarschijnlijk uit de Laat-Romeinse tijd en de afbeeldingen wijzen erop dat de schaal uit het oostelijke Middellandse Zeegebied of het Nabije Oosten afkomstig is. De overige decoraties dateren uit de eerste helft van de 7de eeuw en wijzen op culturele invloeden uit Duitsland, terwijl de ophangbevestiging van de schaal vooral bekend is uit Engeland en Scandinavië. Tezamen staat de schaal dus symbool voor de internationale positie waarin Nederland zich vijftienhonderd jaar geleden bevond.

Groot dorp
Het zeldzame object is een jaar geleden, op 4 juni 2013, gevonden in Oegstgeest, op het terrein van het Bio Science Park Leiden. De vondst is niet eerder bekend gemaakt om de opgravingen, die doorliepen tot en met juni 2014, in alle rust af te ronden. De schaal is aangetroffen bij de opgraving van de resten van een groot dorp uit de 6de en 7de eeuw. Het dorp was gelegen langs de Rijn en werd doorsneden door allerlei waterloopjes. Langs één van deze waterloopjes is de schaal aangetroffen.
Het onderzoek is gefinancierd door de Universiteit Leiden en uitgevoerd onder leiding van archeoloog Jasper de Bruin. De provincie Zuid-Holland heeft de schaal laten restaureren. Op 1 juli is de schaal voor langdurig bruikleen overgedragen aan het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De vondst is daar tot en met 26 oktober te zien in de tentoonstelling ‘Gouden Middeleeuwen’, en wordt daarna geïntegreerd in de vaste presentatie ‘Archeologie van Nederland’. De schaal blijft eigendom van de provincie Zuid-Holland.

(Foto Restaura Haelen)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder