Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Verhalenverzamelaar Jaarsma

07 april 2014 [412] Olivier Keun

Het is 100 jaar geleden dat Nederlands grootste verzamelaar van volksverhalen (bijna 17.000) werd geboren. Ook op Europees niveau leverde Dam Jaarsma een grote en belangrijke bijdrage. In het dorp waar hij werd geboren en altijd bleef wonen, Eastermar bij Burgum in noordoost-Friesland, wordt uitgebreid stilgestaan bij het werk van een bescheiden maar toch bijzondere man

Op de fiets op onderzoek
Op 29 juli 1914 wordt in Eastermar Adam Aukes (Dam) Jaarsma geboren. Hij is de jongste uit een gezin van vier kinderen. Het gezin woont aan de E.M. Beimastrjitte. Op de lagere school leert het ‘hoofd der school’ de jonge Dam Fries schrijven. Dam is een goede leerling en komt via een toelatingsexamen in de tweede klas van de Rijks-HBS in Drachten. Na de HBS volgt de studie Theologie in Groningen.
Op verzoek van de Fryske Akademy, het wetenschapscentrum in Friesland, gaat Dam vanaf 1948 volksverhalen afkomstig uit de Friese Wouden verzamelen. Dat is het weide-boswallengebied van Oost-Friesland, zo’n vijftig bij twintig kilometer groot. Dam verzamelde en publiceerde eerder ook al volksverhalen op eigen initiatief. Hij vergaart allerlei genres verhalen die in de mondelinge overlevering circuleren: wondersprookjes, sagen, grappige vertellingen, anekdoten en moppen. Jaarsma gaat op de fiets langs zijn informanten, dat de prestatie des te groter maakt. Voor dit werk krijgt hij speciaal de beschikking over een bandopnameapparaat, in de jaren vijftig van de vorige eeuw nog een zeldzaam stuk techniek. Zijn fiets moest aangepast worden om dit zware apparaat te kunnen dragen! Behalve verzamelaar schreef Dam Jaarsma ook gedichten en toneelstukken. Hierin is zijn voorliefde voor het eenvoudige en volksaardige goed te herkennen.

Meertens Instituut
In 1965 krijgt Jaarsma het verzoek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen om ook te verzamelen voor het Meertens Instituut, het bureau voor Volkskunde. Twaalf jaar later waren van de 32.000 verhalen in de databank van het Meertens Instituut, verzameld uit heel Nederland, alleen al 16.867 afkomstig van Dam Jaarsma.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder