Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Bugatti in de Zoo

07 april 2014 [412] Olivier Keun

Zijn grootvader was een architect en beeldhouwer die in en om zijn woonplaats Milaan enorme schouwen decoreerde. Vader Carlo (1856-1940) ontwierp extravagante meubelen van kostbare houtsoorten die in zijn tijd niet altijd werden begrepen met als gevolg dat het gezin regelmatig armoede leed, maar die in onze tijd kapitalen opbrengen. Broer Ettore (1881-1940) was de maker en ontwerper van sportauto’s die voor liefhebbers nog altijd het summum van autogenot betekenen.

Rembrandt Bugatti (1884-1916) was in tegenstelling tot zijn vader en broer, die als ware dandy’s door het leven gingen, een teruggetrokken, bijna mensenschuw type. Hij voelde zich het meest op zijn gemak bij dieren en kon uren naar hun houding en bewegingen kijken. Zijn vader ontdekte, toen Rembrandt nog maar 15 jaar oud was, een door hem in stilte gemaakt groepje koeien met een boer dat van een verrassende kwaliteit was. De jonge Rembrandt kreeg in het kunstzinnige milieu waarin hij opgroeide alle ruimte om zich te wijden aan het boetseren. Hij ging niet naar de academie, maar kreeg les van Paolo Troubetzky, de zoon van een Russische diplomaat, een schilder en beeldhouwer die door George Bernard Shaw als één van de grootsten van zijn tijd werd beschouwd.

 

Bronzen beeld met een kat, beeld van Bugatti uit 1906. Hiervoor stond beeldhouwster Kathleen Bruce model.

Bronzen beeld met een kat, beeld van Bugatti uit 1906. Hiervoor stond beeldhouwster Kathleen Bruce model.

Zoo van Antwerpen
Hoewel Rembrandt aanvankelijk ook figuren van mensen maakte, bijvoorbeeld een meisje met een kat waarvoor zijn jonge collega Kathleen Bruce model stond (de latere vrouw van poolreiziger Robert Scott), stimuleerde Troubetzky hem zich op dieren toe te leggen. Rembrandt bracht dagen door in de dierentuin. Een ware ontdekking voor hem was de Zoo in Antwerpen waar vanuit de Belgische Congo voortdurend nieuwe dieren werden aangevoerd. Soorten die Rembrandt niet vaak zag in andere dierentuinen. Hij kreeg toestemming om ook buiten de openingstijden in de Zoo te werken. Als het niet al te gevaarlijk was mocht hij zich binnen de omheiningen en in de hokken begeven. Hij kreeg zelfs dieren te leen zodat hij rustig in zijn atelier kon werken. Dagen, soms weken bestudeerde Rembrandt de dieren totdat hij hun houdingen en anatomie volledig onder de knie had. Dan ging hij werken, bij voorkeur in plastiline, een mengsel van klei, was en olie dat niet hard wordt.

 

Zelfportretje van Rembrandt Bugatti uit 1909.

Zelfportretje van Rembrandt Bugatti uit 1909.

Oorlog vernielt alles van waarde
Hij had het geluk tegen een goede bronsgieter aan te lopen: de Parijzenaar Adrien-Aurélien Hébrard, die zijn beelden niet alleen afgoot volgens de verloren was methode, maar ze ook afnam tegen een vast bedrag. Weldra ontstond er een kring van liefhebbers die het werk van Rembrandt Bugatti kon waarderen. De Eerste Wereldoorlog maakte aan alles een eind. De gieter stopte met zijn werk vanwege het gebrek aan brons. De Antwerpse Zoo werd door de Duitse bezetters gesloten en ingericht als lazaret. Een groot gedeelte van de dieren werd afgemaakt. Rembrandt trok zich terug in zijn ouderlijk huis in Milaan. Hij was ziekelijk – hij leed onder meer aan tuberculose – en depressief. Op 8 januari 1916 maakte hij een eind aan zijn leven. Zijn oeuvre omvat circa driehonderd beelden, veelal in brons gegoten. Daarnaast zijn enkele gipsmodellen bewaard gebleven. Zijn beelden zijn zeer gezocht en brengen op veilingen tussen de één en twee miljoen euro op. De Alte Nationalgalerie op het Museuminsel in Berlijn heeft nu als eerste museum een grote overzichtstentoonstelling met het werk van Rembrandt Bugatti georganiseerd die te zien is van 28 maart tot 27 juli 2014.
(Ruud Spruit)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder