Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Vrijhaven voor creatieve geesten

19 maart 2014 [412] Olivier Keun

De cover laat er geen twijfel over bestaan: dit boek brengt geen staatkundige geschiedenis, maar buigt zich over het artistieke leven, zoals de deftige heren over het naakte model. Toch is de politieke context niet ver weg, zowel in het tijdskader als in de sociale bevlogenheid van de culturele elite. In 1830 werd het eeuwenoude Brussel de hoofdstad van het jonge koninkrijk België, dat een opvallend liberale grondwet kreeg. Dat verklaart waarom zovele politieke vluchtelingen er hun toevlucht zochten, vooral uit Frankrijk, waar opeenvolgende revoluties en restauraties toen nog weinig ruimte lieten voor creatieve geesten, anarchisten, idealisten of andere wereldverbeteraars.

Charles Baudelaire, Victor Hugo, Paul Verlaine en Arthur Rimbaud, Auguste Rodin, James Ensor en zovele andere buitenlanders kwamen zich graag voor korte of langere tijd vestigen in de vrijhaven Brussel, waar het goed leven was. Ook Nederlanders als Neel Doff, die in het Frans schreef, en Eduard Douwes Dekker, die er als Multatuli zijn monumentale Max Havelaar neerpende op een zolderkamertje. Daarnaast gingen Belgen een voortrekkersrol spelen in de kunst, met de art nouveau van Victor Horta, de toegepaste kunst van Henry van de Velde of de vrijgevochten erotiek van schilder Félicien Rops. Verenigingen als ‘Les XX’ en ‘La Libre Esthétique’ zetten de stad dertig jaar lang op de kaart. Oude verstarde gewaden werden afgeworpen en vervangen door symbolisme, art nouveau en ongeziene avant-garde, burgerlijk en anarchistisch tegelijk. Brussel was aldus een cultureel kruitvat en een broeiend laboratorium waar de nieuwe samenleving vorm kreeg. Met een vrijwel geheel Franstalig kunst- en geestesleven, leek de Brabantse stad een ‘petit Paris’, maar dat is voor de auteur geen punt. In dit artistiek portret van de stad rijgt hij het wedervaren van een stoet toonaangevende figuren meeslepend tot in de kleinste details aan elkaar. De opsomming van heel wat mindere goden is soms iets te overrompelend, maar gelukkig is er een handig personenregister als houvast. Geschreven door iemand met veel kennis van en een groot hart voor Brussel.
(André Capiteyn)
Eric Min
De eeuw van Brussel
Biografie van een wereldstad 1850-1914
De Bezige Bij, Antwerpen, 2013
352 blz., € 34,99 ISBN 978 90 854 2394 2

Kijk voor nog veel meer interessante boeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder