Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Expeditie Zijderoute

01 maart 2014 [412] Olivier Keun

Lang verdwenen beschavingen langs de legendarische Zijderoute komen tot leven in een tentoonstelling in de hermitage aan de Amstel in Amsterdam. Tot 5 september zijn daar 250 objecten te zien van bijzondere schoonheid, zoals muurschilderingen, sculpturen, kostbaarheden van zijde, zilver, glas, goud, terracotta, die zijn opgegraven door Russische expedities in de 19de en 20ste eeuw.

De bezoeker reist in de voetsporen van de ontdekkers, die de wegen in kaart brachten van de koningen en kooplieden in de Vroege Middeleeuwen, tot aan de eerste boeddhistische monniken van voor onze jaartelling. Net als de karavanen, die eeuwen geleden onherbergzame streken doorkruisten, langs  oases, koningssteden en kloosters, legt de bezoeker zelf de handelsroutes af – van west naar oost of van oost naar west – en ontdekt antieke schatten. Een van de vele topstukken in de tentoonstelling is de ruim negen meter lange muurschildering van een godheid in gevecht met roofdieren, uit het koningspaleis in Varakhsha (7de–8ste eeuw, huidig Oezbekistan). Nooit eerder verliet deze trots de Sint-Petersburgse Hermitage, maar de schildering is na de restauratie ruim zes maanden te zien in Amsterdam.

Handelsroute
De Zijderoute bestond al voor onze jaartelling en was tot in de 15de eeuw het grootste handelsnetwerk ter wereld, dat een ongekende culturele uitwisseling veroorzaakte. Het liep van China tot aan de Middellandse Zee. De Zijderoute was niet één route maar een netwerk van handelswegen over een afstand van 7.000 kilometer. Het doorkruiste het onherbergzame en goeddeels lege Centraal-Azië, met zijn uitgestrekte woestijnen en onbegaanbare hooggebergtes. Het verbond grote beschavingen als India, Perzië, China en het Romeinse Rijk. De vruchtbare oases in dit enorme gebied en hun koninkrijken speelden een belangrijke rol als welkome tussenstop en marktplaats.

Duizend kamelen
De ruim 250 kostbaarheden in de tentoonstelling komen uit dertien opgravingssites van verschillende rijken en plaatsen op de Zijderoute. Langs de handelsroutes vond een ongekende uitwisseling plaats van goederen en ideen. Daarvan getuigen de monumentale muurschilderingen, die overal op de route zijn opgegraven. Het boeddhisme was waarschijnlijk  het belangrijkste fenomeen dat zich via deze routes verspreidde, door monniken vanuit India richting China. Eeuwen later volgde de islam dit spoor naar het oosten en verving het boeddhisme grotendeels. Maar ook het christendom en het jodendom hebben zich via de Zijderoute verspreid. Zo zijn een wierookbrander met christelijke iconografie en een ring met de afbeelding van Daniël in de leeuwenkuil langs de route gevonden.

De grootste uitwisseling vond plaats met handelswaar. Karavanen, naar verluidt, van soms wel duizend kamelen, paarden, ossen en ezels trokken langs de Zijderoute, van oost naar west, van noord naar zuid en weer terug. Zijde was een van de eerste producten die verhandeld werden en enige tijd zelfs betaalmiddel. Maar het was lang niet de enige handelswaar. Behalve zijde kwamen vanuit China lakwerk, papier en spiegels. Vanuit het westen (Middellandse Zeegebied) werden onder andere glas en textiel verhandeld. Vanuit het noorden (Siberië) kwamen bont en pelsdieren, terwijl vanuit het Zuiden (India, Zuidoost-Azië) topaas, smaragd, jade, parfums, henna en exotische dieren werden aangevoerd. Vanuit Centraal-Azië zelf, bijvoorbeeld uit het verdwenen koninkrijk Sogdië, werd exquise bewerkt zilver verhandeld en waardevolle paarden.

De expedities en de collectie
Pas aan het eind van de negentiende eeuw werden de gebieden langs de Zijderoute herontdekt. Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Zweden en Japan organiseerden de eerste expedities. Tientallen expedities van Russische archeologen en hun teams trokken naar Mongolië, Noordwest-China en later ook naar wat nu het huidige Centraal-Azië is. Op talrijke vindplaatsen legden zij schatten bloot, daterend van ver voor Christus tot in de middeleeuwen. Veel van de vondsten zijn destijds terechtgekomen in de Hermitage in Sint-Petersburg, waren zij representatief voor de veelvolkenstaat Sovjet-Unie. Voor de samenstelling van deze expositie is geput uit de grote collectie van de Oosterse Afdeling van de Hermitage. De collectie uit dertien opgravingssites of historische regio’s is uitgangspunt geweest voor de tentoonstelling. Ze geven de diversiteit en culturele beïnvloeding langs de Zijderoute beeldend weer.

Hermitage Amsterdam, Amstel 51, Amsterdam. www.hermitage.nl

Hermitage Amsterdam
Afdeling Communicatie, Educatie & Marketing
Martijn van Schieveen en Kim van Niftrik
T +31 (0)20 530 87 55
pressoffice@hermitage.nl
hermitage.nl


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder