Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Mysterie dood Alexander ontrafeld

30 januari 2014 [412] Olivier Keun

Alexander de Grote is vermoord door hem te vergiftigen met een witte nieswortel. Een Nieuw-Zeelandse wetenschapper heeft dat vastgesteld, aldus berichten in de Britse pers. De koning van Macedonië liet op 32-jarige leeftijd het leven onder nooit opgehelderde omstandigheden. Zijn overlijden houdt historici en wetenschappers al meer dan 2000 jaar bezig. Het mysterie rond zijn dood heeft ook bijgedragen aan de mythevorming rond de veldheer die de Helleense invloedssfeer uitbreidde tot aan de Indus.

Alexander de Grote stierf in 323 voor Christus aan het hof van koning Nebukadnezar II van Babylon aan een koortsaanval. Voor zijn dood lag hij eerst twaalf dagen op zijn ziekbed en was hij niet in staat om te lopen of te praten. Veel historici geloven dat Alexander de Grote een aandoening aan zijn longen heeft opgelopen in de moerassen rond Babylon, maar er is ook een school die denkt dat hij werd vergiftigd tijdens een feestbanket.
Volgens de Nieuw-Zeelandse toxicoloog Leo Schep is het onmogelijk dat hij werd vergiftigd met arsenicum, zoals veel geleerden beweren. Hij zou immers veel sneller zijn gestorven. Volgens de nieuwe studie van Schep werd er wellicht veratrum album of witte nieswortel gebruikt, een giftige plant die behoort tot de familie van de lelieachtigen.

Witte nieswortel
Witte nieswortel werd in het Oude Griekenland vaak gebezigd als een braakmiddel. Volgens Schep zou de plant niet alleen een uitleg bieden voor de langzame dood van Alexander de Grote, maar tevens verklaren waarom hij volgens de Griekse geschiedschrijver Diodorus ineens een pijnaanval kreeg na het drinken van een grote kelk wijn ter ere van Hercules.
Een vergiftiging met witte nieswortel gaat gepaard met plotselinge pijnen in de onderbuik. Andere symptomen zijn misselijkheid en braken. In een later stadium komen daar nog hartritmestoornissen, lage bloeddruk en ernstige spierverlamming bij. Volgens Schep stemmen die symptomen overeen met het ziektebeeld van Alexander de Grote.

Nieuw onderzoek
Schep is al tien jaar bezig met zijn studie naar de dood van Alexander de Grote. Hij werd er in 2003 voor benaderd door de Britse omroep BBC. De toxicoloog geeft zijn theorie wel onder voorbehoud. Omdat de doodsoorzaak niet kan worden bewezen, kunnen onderzoekers nooit 100 procent zeker zijn. (YD/Knack)
Op de foto: detail van het Alexandermozaïek uit Pompeï.

De april-aflevering van G-Geschiedenis wijdt het thema aan Alexander de Grote.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder