Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

‘Il n’y a plus d’enfants!’

30 januari 2014 [412] Olivier Keun

Hoewel er weinig kinderen fysiek slachtoffer werden, ontsnapten ze toch niet aan de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog. Ook ver weg van het front werd het dagelijkse leven er immers volledig door beheerst en konden de gevolgen zelfs voor de kleinsten niet verborgen blijven. Verrassend is wel dat ook het harde oorlogsgeweld hen niet werd onthouden, wel integendeel, in de jeugdpublicaties werd het geweld onverbloemd als deel van de oorlogspropaganda onder de kinderlijke ogen gebracht.

Oorlogsverhalen doken op in school- en leesboeken, schriften kregen oorlogsillustraties op de cover, beeldverhalen, tijdschriften, en zelfs kleurboeken toonden de oorlog in woord en vooral in beeld. In al deze publicaties was het geweld tegen de vijand een deugd ten dienste van het vaderland. In dit boek gaan de auteurs na waarin die jeugduitgaven verschillen in België – waar nog geen kindertijdschriften bestonden – Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland, welk onderliggend gedachtegoed ze meegaven en welke invloed ze uitoefenden op kinderen na de oorlog. Veruit de meeste aandacht gaat naar de Franse publicaties, waarin kinderen een actieve rol kregen in de oorlogsretoriek: jongeren nemen er zelf de wapens op tegen de vijand – van kindvriendelijke prenten over dappere dieren die ingezet worden in de gevechten tot gruwelijke taferelen over kinderen die met de bajonet de vijand te lijf gaan. Tekeningen van jonge kinderen die zelf geëxecuteerd worden tot heroïsche afbeeldingen van vechtende soldaten: het onderscheid tussen volwassenen en kinderen viel helemaal weg. Avontuurlijk en kleurrijk spraken deze afbeeldingen ongetwijfeld tot de kinderlijke verbeelding. In Duitsland lag het anders dan bij de geallieerden. Daar viel geen inval van vreemde soldaten te vrezen en was het geweld ver weg. De oorlog was er enkel een zaak van volwassenen en kinderen werden niet in militaire situaties opgevoerd. Wel werd in de publicaties benadrukt dat zij bewondering moesten tonen voor de eigen strijders en zich uit patriottische plicht gedienstig en vlijtig hoorden te gedragen.
André Capiteyn

Anthony & Nickey Langley
De Grote Oorlog voor kleine kinderen. Heldenmoed in beeld
Davidsfonds Uitgeverij, Leuven, 2012
152 blz., € 27,50 ISBN 978 90 582 6872 3


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder