Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Oude eik met oorlogswonden

10 januari 2014 [412] Olivier Keun

In 1996 werd op het kasteeldomein van Elverdinge nabij Ieper een eeuwenoude zieke zomereik geveld. Op vraag van de stedelijke dienst landschapszorg werd er een stamschijf van vijftig centimeter uit gezaagd. Daarbij kwamen opvallende donkerblauwe vlekken aan het licht op de rand van de houtschijf. In enkele grotere vlekken waren bovendien duidelijk sporen van beschadigingen te zien. Na geduldig tellen van de jaarringen bleken de beschadigingen in het hout samen te vallen met de periode van de Eerste Wereldoorlog.

Na dendrochronologisch onderzoek bleek de eik zo’n 240 jaar geleefd te hebben en moet hij dus omstreeks het jaar 1760 het licht gezien hebben. Enkele jaren later kwam graaf de Ferraris in Elverdinge langs voor het opstellen van zijn kabinetskaarten van de Zuidelijke Nederlanden (1771-1778). Op de Ferrariskaart staat de locatie van de oude eik inderdaad ‘ingekleurd’ als een parklandschap met bomen. De donkere verkleuring van het hout is vermoedelijk het resultaat van een chemische reactie tussen de tannines die van nature in eikenhout aanwezig zijn en ijzer afkomstig van munitie die de boom verwondde. De kwetsuren zaten in dezelfde jaarring tussen 1917 en vroege voorjaar van 1918. In die periode fungeerde het kasteel van Elverdinge als hoofdkwartier voor de geallieerde troepen. Het lag de hele oorlog binnen het bereik van het Duitse lange-afstandsgeschut. In de nacht van 3 op 4 juni 1917 werd het kasteel door een aanhoudende granatenregen getroffen. Een voltreffer kwam in de keuken terecht en doodde een Britse generaal en een kok. Vanaf november 1917 werden vooral vliegtuigbommen boven Elverdinge gedropt. Misschien raakte de eik bij één van die aanvallen verwond? In april 1918 werden tijdens het lenteoffensief opnieuw granaten richting Elverdinge afgevuurd. Op 28 september 1918 werd de vijand voorgoed teruggedrongen en was het dorp bevrijd. De stamschijf is nu te zien in het In Flanders Fields Museum in Ieper.
(Annick Vandenbilcke)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder