Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Maarten Tromp en Piet Hein te koop

23 oktober 2013 [412] Olivier Keun

Na een restauratie van een jaar is in de Oude Kerk in Delft het grafmonument van Maarten Tromp onthuld. Herstelwerkzaamheden bleken nodig nadat onderzoek aantoonde dat het erfgoed uit elkaar viel van ellende. Nu het is opgeleverd kan het dan eindelijk worden verkocht, net als het grafmonument van Piet Hein, dat zich in dezelfde kerk bevindt. Als het kan aan een Engelsman of een Spanjaard met gevoel voor geschiedenis.

Eerste Engels-Nederlandse Oorlog
‘Maarten Harpertszoon Tromp’, zo opent de website van de Oude Kerk in Delft een artikel over genoemd persoon, ‘is misschien wel de meest opvallende zeeheld die de Nederlandse geschiedenis rijk is. In een tijd van internationale spanning en toenemende wereldhandel stond hij afwisselend in dienst van de koopvaart en de marine. Daar werkte hij zich op van scheepsjongen tot opperbevelhebber.’
In 1653 vond hij de dood tijdens de Slag bij Ter Heijde, die onderdeel uitmaakte van de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog. In opdracht van de Staten-Generaal werd in 1658 zijn graftombe voltooid in de Oude Kerk. ‘Het is ontworpen door Jacob van Campen,’ aldus de Rijksgebouwendienst. ‘Het grafmonument bestaat uit een tombe, gesierd door een liggend beeld (gisant) van de zeeheld van de hand van Rombout Verhulst.’ In 2009 toonde onderzoek aan dat het monument in zeer slechte staat was, en dat het daarom moest worden gerestaureerd. Twee jaar later werd het onttakeld voor het grote werk, dat nu dan eindelijk af is.

Funda voor rijksmonumenten
Precies in diezelfde periode stelde minister Blok van Wonen en Rijksdienst voor om dit erfgoed te verkopen aan de hoogstbiedende, samen met nog 33 andere monumenten. ‘Private partijen hebben aangetoond dat ze net zo goed als een overheid monumenten kunnen beheren, behouden en gebruiken.’
Op die lijst staat onder meer ook het grafmonument van Piet Hein, die in 1629 dodelijk werd getroffen tijdens een gevecht met vijandige kaperschepen. Al dan niet toevallig was Maarten Tromp hierbij ook betroken.
Waar de overheid dus de opdracht gaf om het grafmonument van Tromp te restaureren om het te redden voor het nageslacht, wilde diezelfde overheid het tegelijkertijd verkopen. Na wat verbazing over dit besluit nam Blok gas terug door er in een nieuwe brief op te wijzen dat de historische objecten niet zomaar worden meegegeven aan de hoogste bieder – strik erom en thuis afgeleverd. De minister geeft er nu de voorkeur aan ‘te zoeken naar een toekomstig eigenaar die ervaring en kennis heeft in het beheren van rijksmonumenten’. Zo wil hij de monumenten met erfgoedfunctie overdragen aan de Nationale Monumentenorganisatie.

Zo lopen de gesprekken nog en is onduidelijk wat er nou precies met die monumenten zal gebeuren. De ervaringen van de afgelopen jaren stemmen somber, want het geld is op. Het lijkt daarom een kwestie van tijd dat de grafmonumenten van Tromp en Hein alsnog op Funda worden geplaatst en worden verkocht. Dan is het wachten op een Engelsman en een Spanaard met evenveel gevoel voor geschiedenis als voor humor. Dat de Engelsman het grafmonument van Maarten Tromp koopt uit respect voor zijn dood in een oorlog tegen de Engelsen en dat de Spanjaard het monument van Piet Hein naar Madrid verplaatst.
Na bijna 400 jaar keert de Zilvervloot zo symbolisch terug naar Spanje en mogen onze kinderen een nieuw liedje leren:

Heb je wel gehoord van de zilveren vloot,
De zilveren vloot van Spanje?
Die had er veel Spaanse matten aan boord,
En appeltjes van Oranje.
Stef Blok! Stef Blok!,
Stef Blok, zijn naam is klein,
Zijn lijst benne groot,
Zijn lijst benne groot:
Hij heeft verloren de Zilveren Vloot,
die heeft verloren, verloren de Zilveren Vloot.
die heeft verloren de Zilvervlóóóót.
(Jurryt van de Vooren/Geschiedenis24)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder