Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Pillen en Poeders

19 juli 2013 [412] Olivier Keun

Vanaf 6 juli toont Museum Boerhaave Pillen en Poeders, zorg of zegen?, een tentoonstelling over geneesmiddelen en hun gebruik, vroeger en nu. Blikvanger is het kunstwerk Van Wieg tot Graf, een tafel van acht meter lengte, met alle geneesmiddelen die een gemiddeld Nederlands persoon in zijn of haar leven krijgt voorgeschreven. De geneesmiddelen gaan vergezeld van familiefoto’s en voorwerpen.

Drukke kinderen
Van Wieg tot Graf wekt verbijstering en fascinatie, maar roept ook kritische vragen op over geneesmiddelengebruik en opvattingen over gezondheid en zorg. Een eerdere variant van deze tafel was een grote publiekstrekker in het British Museum in Londen. Het kunstwerk is omringd met voorwerpen uit de rijke geschiedenis van geneesmiddelen. Zo is er een apothekerspot uit de 18de eeuw met Requies Puer of ‘Kinderslaap’, een veelgebruikt geneesmiddel met opium om drukke kinderen te sussen. Een voorloper van een middel tegen ADHD? Een andere apothekerspot bevatte kwik.

Kwik als geneesmiddel
Tegen de geslachtsziekte syfilis schreven artsen tot de 19de eeuw hoge doses kwik voor, met alle bijwerkingen vandien (toen opgevat als tekenen van de infectie zelf).  Ook zijn er voorbeelden van oude pillendoosjes, een geneesmiddelenamulet, medicinale gewichten in de vorm van drachmen, injectiespuiten, reclame voor Softenon en gekleurde medicijnflesjes. Interactieve spellen betrekken de bezoeker bij actuele vraagstukken rond geneesmiddelengebruik.
Medische ontdekkingen zoals antibiotica en insuline zorgden in de afgelopen eeuwen voor een aanzienlijke stijging van de levensverwachting. Vergeleken met andere landen gebruikt de gemiddelde Nederlander weinig geneesmiddelen, maar niettemin is er sprake van een duidelijke stijging. Is dit een zorg? Of juist een zegen?

Beoordelaar
Aanleiding  voor Pillen en Poeders, zorg of zegen?  is het 50-jarig jubileum van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. Het CBG beoordeelt en bewaakt de werkzaamheid, risico’s en kwaliteit van geneesmiddelen. Het medische drama rondom Softenon, een geneesmiddel dat bij zwangere vrouwen die het gebruikten tot ernstige afwijkingen bij de ongeboren vrucht leidde,  was in 1963 de aanleiding voor de overheid om dit onafhankelijke instituut op te richten.

Pillen en Poeders, zorg of zegen? De tentoonstelling is geopend en loopt tot en met november 2013

Museum Boerhaave
Lange St. Agnietenstraat 10
2312 WC  LEIDEN
www.museumboerhaave.nl


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder