Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Etrusken leerden Fransen wijn maken

19 juli 2013 [412] Olivier Keun

De vroegste wijnmakers waren Etrusken: zij begonnen met het produceren als huisnijverheid, zo omstreeks 525 voor Christus. Een groep wetenschappers onder leiding van Patrick McGovern stelt dat vast. De these dat Etrusken het wijnmaken uit druiven hebben uitgevonden en vervolgens naar Zuid-Frankrijk exporteerden, is al oud, nu volgt de wetenschappelijke onderbouwing daarvan.

Oude Etruskische amfora’s die in Zuid-Frankrijk zijn gevonden werden onderzocht op residuen. Amfora’s waren toentertijd de gebruikelijke verpakking van producten als wijn en olijfolie.
Chemische tests op organische stoffen uit de Oudheid werden vergeleken met wat zich bevindt in de poriën van amforabodems uit de periode 500-525 voor Christus. Het naast elkaar leggen met stoffen uit leisteenplaten waarop werd gewerkt in Lattara in ZUid-Frankrijk bewees biomoleculair archeologisch de Etruskische herkomst. Dat is belangrijk voor de verdere geschiedschrijving van een belangrijk erfgoed als wijn.

Kanaänieten en Feniciërs
Wijnmaken is op zich nog veel ouder en vindt zijn oorsprong waarschijnlijk in het Midden-Oosten, in het Neolithicum, zo tussen 10000 en 2000 voor Christus. In de archeologie is het verre van eenvoudig om te onderbouwen welke culturen uitwisseling met elkaar hadden en zo ontwikkelingen versnelden. Wijn is hierbij een prima vehikel omdat het zo wijdverbreid en gewild is. Kanaänieten en Feniciërs waren erkende wijnhandelaren, gevolgd door Grieken, Etrusken en Romeinen. Deze handel had niet alleen geldelijk gewin ten doel, maar zeker ook uitbreiding van invloedssferen door het Mediterrane gebied. Gewoonten en technieken vonden langs deze handelswegen snel verspreiding.

Pijnboomhout
De bloei van de wijnmakerij in Zuid-Frankrijk bewijst volgens de onderzoekers niet alleen de uitbreidende handel tussen oude Keltische Fransen en Etrusken, maar ook de overneming van ideeën en technieken. Zonder deze Etruskische kennis waren de Kelten er niet in geslaagd, eigen druiventeelt en wijnmaken te ontwikkelen; het is hetzelfde proces als eerder in Egypte.
Hoewel de Fransen laat waren, haalden ze snel in. Als je wilt weten hoe wijn in de Oudheid proefde, zo zeggen de onderzoekers, moet je wijn nemen dat is bewaard in pijnboomhout. Dat materiaal werd namelijk eertijds veel gebruikt.
(Smithsonian)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder