Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Vrouwen aan de macht: Merkel

01 juli 2013 [412] Olivier Keun

Angela Dorothea Kasner, geboren op 17 juli 1954 in Hamburg, geldt al jarenlang als de machtigste vrouw ter wereld. Komende september zijn in Duitsland Bondsdagverkiezingen en mevrouw de bondskanselier gooit hoge ogen voor een nieuwe termijn. “Frau Merkel” is een baken van stabiliteit, rust en voorspoed. Zij leidt het oude continent Europa door de woelige wereldpolitiek en laat zich niet van de wijs brengen door onbekookte Griekse demonstranten, opportunistische Amerikaanse politici of dubieuze Russische leiders. Angela Merkel is daarom ook min of meer ons boegbeeld.

Merkel is een domineesdochter wier ouders in 1954 vrijwillig vanuit het ‘vrije Westen’ verhuisden naar het Brandenburgse Quitzow, waar de vader, midden in de DDR, een betrekking in een protestants-lutherse gemeente aannam. Kasner moest samenwerken met de autoriteiten en kreeg in ruil tamelijk veel bewegingsvrijheid. De moeder moest haar baan als lerares opgeven. In 1957 verhuisde de familie een stuk naar het noordoosten, naar de Uckermark, waar de dochters Angela en Irena en zoon Marcus opgroeiden.

Partijbestuurder

In 1970 werd Angela lid van de “ef-dé-jot”: De FDJ, Freie Deutsche Jugend, de jeugdafdeling van de staatspartij SED. Liefst twaalf jaar was Merkel cultuursecretaris, waardoor ze onder meer jongerenreizen naar de Sovjet-Unie organiseerde. Vanaf 1973 studeerde ze in Leipzig natuurkunde, waarin ze in 1986 promoveerde tot doctor in de fysica.
Over Merkels latere activiteiten in de SED-gelederen is de laatste tijd veel te doen geweest. Ze zou Stasi-informant zijn geweest, maar haar naam staat eerder als verdachte in Stasi-ogen vanwege haar sympathie voor Solidarnosc, de Poolse vrije vakbeweging.
In 1977 huwde Angela Kasner de natuurkundige Ulrich Merkel. Na vijf jaar volgde scheiding, maar Angela behield Merkels naam, ook toen ze in 1998 hertrouwde met de Berlijnse hoogleraar scheikunde Joachim Sauer. Ze heeft geen kinderen. Zoals Vladimir Poetin door zijn Duitse jaren vloeiend Duits spreekt, beheerst Merkel het Russisch perfect.
In 1989 werd Merkel actief in de burgerbeweging van de DDR, Demokratischer Aufbruch, en kreeg een woordvoerdersfunctie bij CDU-minister-president Lothar de Maizière van de DDR. Namens de regio Stralsund-Rügen werd Merkel meteen in december 1990 in de nieuwe Bondsdag gekozen. Voor bondskanselier Helmuth Kohl was zij een ideale kandidaat. Kohl had zijn hele hebben en houden ingezet voor de Duitse hereniging en kon een smetteloos DDR-boegbeeld uitstekend gebruiken. Merkel werd minister voor Vrouwen- en Jeugdzaken. Nu ging het snel: in 1991 werd ze één van de vice-voorzitters van de CDU en in 1993 voorzitter van de CDU in Mecklenburg-Vorpommern.

In het nieuwe Duitsland

Eind jaren negentig raakte de CDU in crisis door gesjoemel met partijdonaties en ook Kohl werd besmet. Merkel moest zich van hem distantiëren. Ook partijvoorzitter Wolfgang Schäuble liep krassen op en op 10 april 2000 werd schoon schip gemaakt door Angela Merkel tot nieuwe partijvoorzitter te kiezen. In 2002 leek haar carrière spaak te lopen toen de Beierse zusterpartij plots haar chef Edmund Stoiber als kanselierskandidaat naar voren schoof. Stoiber kreeg landelijk de wind in de zeilen, maar bij alle tussentijdse deelstaatverkiezingen was overduidelijk Merkel de populairste.
Op 22 mei 2005 verloor de regerende SPD de belangrijke deelstaatverkiezingen in Nordrhein-Westfalen en onmiddellijk kondigde kanselier Gerhard Schröder Bondsdagverkiezingen aan. Die verkiezingen, in september, gaven de CDU noch de SPD de meerderheid en een patstelling dreigde. Beide grootmachten onderhandelden over een monsterakkoord en op 22 november 2005 eindigde dat met de benoeming van Angela Merkel tot bondskanselier, de eerste vrouwelijke Duitse leider. Duitsers zijn de laatste jaren druk met vervrouwelijking van functies, zodat ze ook wel als ‘Bundeskanzlerin’ door het leven gaat. Zij behield de macht bij de verkiezingen in 2009. De verkiezingen voor het partijvoorzitterschap van de CDU in december 2012 was tekenend: Merkel kreeg 97,94% van de stemmen. Niet alleen was ze de onbetwiste leider van Europa’s machtigste economie, ze werd meer en meer ook gezien als de aanvoerster van de Europese Unie. Outsider Groot-Brittannië (Cameron) en zwakke broeder Frankrijk (Hollande) zijn amper meer partij.

Thatcher

Hoe anders was Margaret Thatcher: zeker geen vrouw van compromissen, van stabiliteit en verzoening.Thatcher was een eigenzinnige premier van een land in ernstig verval, verscheurd door interne twisten, zuchtend onder een hopeloos verouderd industrieel klimaat, zonder zelfvertrouwen, vol latent racistisch geweld, militair een aanfluiting.
Thatcher, leider van de Conservatieve Partij en premier van 1979 tot 1990, saneerde haar land op nietsontziende wijze. Alles wat economisch achterhaald en kansloos was, werd zonder pardon op de schroothoop van de geschiedenis gegooid, de vakbonden werden met veel geweld gebroken, een eindeloze reeks nutsbedrijven geprivatiseerd. Groot-Brittannië werd een klassenmaatschappij als nooit tevoren; nergens in Europa werden de verschillen tussen rijk en arm zo grotesk als aan de overzijde van het Kanaal. Maar de onderkant van de samenleving trok wel mee omhoog, naar meer welvaart en zekerheid, ondanks alle uitwassen.
Het einde van Thatcher was een Wagneriaans drama. 23 Jaar na haar aftreden was de haat jegens haar nog zó groot, dat openlijk feesten op straat losbarsten bij het nieuws van haar dood. (Siebrand Krul)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder