Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Tropenmuseum bedreigd

16 juni 2013 [412] Olivier Keun

Na de zomer sluit de bibliotheek van het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam doordat het Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking stopt met de financiering. De vier volkenkundige musea in Nederland moeten de broekriem aanhalen. Het KIT zou niet met de tijd zijn meegegaan. Het protest zwelt aan.

Het Tropenmuseum is internationaal bekend om zijn tentoonstellingen waarin de traditie van de (koloniale) volkenkunde betekenis krijgt in de hedendaagse samenleving. Soms staat schoonheid centraal, andere tentoonstellingen confronteren of presenteren de wereldwijde context van culturele diversiteit. De tijdelijke tentoonstellingen zijn omringd door een vaste opstelling die recent met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en een groot aantal fondsen geheel is vernieuwd. Ze vervangt de opstelling die in 1979 werd ontworpen in opdracht van de eerste minister voor ontwikkelingshulp, B.J. Udink. Hij gaf het museum de taak de Nederlanders kennis te laten maken met wat toen de ‘Derde Wereld’ werd genoemd. Die term is uit, en het beleid is veranderd. Maar de museologie van het Tropenmuseum en de museale samenwerking in ontwikkelingslanden is inmiddels al decennia lang een voorbeeld voor volkenkundige musea over de hele wereld. In Nederland bezoeken zo’n 180.000 mensen per jaar het museum; TMjunior is altijd volgeboekt.  Dit prestige en deze investeringen staan op losse schroeven.

In het imposante Tropenmuseum staat een collectie die organisch is meegegroeid met de Nederlandse geschiedenis: van handelsnatie naar koloniale mogendheid, naar vervolgens een postkoloniale Europese natiestaat in een globaliserende wereld. De objecten, foto’s, archieven, menselijke resten, muziek: ze gaan over samenlevingen ver weg, en tegelijk ook over Nederland zelf. Vanuit alle geledingen van de bevolking zijn in de loop der tijd eigenlijk en oneigenlijk verworven voorwerpen aan het museum toevertrouwd. Nergens in Europa vind je op een plek zo’n historische samenhang tussen koloniale expansie, wetenschapsontwikkeling, industrialisatie, postkoloniale globalisering en nationale geschiedenis. De collecties vormen een belangwekkend en vitaal archief: voor Nederland, maar ook voor de herkomstlanden.

Er rijst nu verzet om dit alles in de waagschaal te stellen. Het KIT werd in 1910 met vooral particulier kapitaal opgericht, en in 1926 geopend door koningin Wilhelmina in een gebouw met vergelijkbare allure als het Rijksmuseum. Het Rijks ging over de Nederlandse kunst en cultuur, het toenmalig Koloniaal Museum over het Nederlandse rijk overzee. Die verdeling klinkt door tot in de huidige vernieuwde opstellingen van Rijksmuseum en Tropenmuseum.

Misschien hebben de Amsterdammers in hun traditionele zelfoverschatting gedacht dat het zo’n vaart niet zou lopen, en niet willen zien hoe vooral het Rijksmuseum Volkenkunde de bakens wel op tijd verzette en succes heeft, hoe ook het Afrikamuseum in Berg en Dal moderniseerde.  In Den Haag lijkt weinig mededogen te bestaan met het KIT.
(Historici.nl)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder