Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De toevalsmoord op keizerin Sisi

16 juni 2013 [412] Olivier Keun

Elisabeth van Oostenrijk kwam in 1898 gewelddadig aan haar einde. Haar moordenaar Luigi Lucheni gaf voor de rechter toe dat hij eigenlijk de Franse troonpretendent, Lodewijk, prins van Orléans, had willen vermoorden. Een noodlottig misverstand dat tot de dag van vandaag mensen fascineert. En van Romy Schneider een wereldster maakte.

Op 10 september 1898 maakte Elisabeth, de 61-jarige keizerin van Oostenrijk, samen met haar hofdame Irma Sztáratay een wandeling van hotel Beau-Rivage naar het Meer van Genève. Elisabeth verbleef hier onder het pseudoniem ‘gravin Hohenembs’. Dat pseudoniem hielp weinig, want in de krant verscheen het bericht dat Elisabeth naar het hotel zou komen.
Dat krantenbericht werd haar noodlottig omdat het haar latere moordenaar Luigi Lucheni onder ogen kwam. De fabrieksarbeider en ex-soldaat was anarchist en zijn eigenlijke doelwit was Lodewijk van Orléans, zo vertelde hij de rechter. Aangezien de Franse troonpretendent niet naar Genève was gekomen, vatte hij het plan op om de keizerin van Oostenrijk te vermoorden. Naar zijn idee kon hij met de moord op de keizerin een even schokkend effect bereiken.

Terwijl ze langs de oever van het meer van Genève wandelden, zag de hofdame van de keizerin een jongeman vanaf de zijkant aan komen rennen. Het was Luigi Lucheni. Hij stak Elisabeth met een vijl in het hart en gooide haar op de grond. Haar hoed en haar hoog opgestoken haar braken echter de val. Een koetsier haastte zich naar de plek des onheils en samen met de hofdame hielp hij de keizerin overeind. Met ondersteuning kon Elisabeth nog een paar passen lopen. ‘Er is niets gebeurd. We moeten ons haasten voor de boot’, was haar reactie. Maar toen klaagde ze over pijn in haar borst en zakte in elkaar. ‘Wat is er met mij gebeurd?’, vroeg ze nog. Nadat de hofdame de jurk van Elisabeth met een schaar had opengeknipt, ontdekte ze in de hartstreek een kleine driehoekige wond. De keizerin was niet meer te redden. Ze werd naar haar suite in hotel Beau Rivage gebracht en daar stierf ze twintig minuten later.

Elisabeth (Sisi) werd in haar jeugd aanbeden om haar schoonheid. Voor deze schoonheid moest ze wel een hoge prijs betalen. Het ontwarren en kammen van het lange haar kostte elke dag twee uur, het wassen een dag (elke drie weken), aankleden twee uur. Haar superslanke figuur behield ze door veel te bewegen en extreem weinig te eten. De drang om slank te zijn (haar ‘wespentaille’ mat naar verluid 28 centimeter, ze woog gemiddeld 48 kilo) leidde ertoe dat Elisabeth constant hevig nerveus, prikkelbaar en neerslachtig was. Daarom volgde ze de ene kuur na de andere. Toen ze ouder werd, ging ze sluiers, waaiers en parasols gebruiken om haar gezicht te verbergen om zo de mythe van haar niet aflatende schoonheid in stand te houden en haar bar slechte gebit te verbergen.

Na een onbezorgde jeugd in Beieren in de nabijheid van haar zeven broers en zussen was ze als zestienjarige getrouwd met de invloedrijkste monarch van Europa. Haar enorme vrijheidsdrang maakte dat ze als keizerin het gevoel had in een gouden kooi opgesloten te zijn en de strenge regels aan het hof, bewaakt door haar schoonmoeder, drukten zwaar. Sisi heeft zich heel haar leven verzet tegen het etiquettaire keurslijf en gaf een zeer eigenzinnige invulling aan haar plichten als vrouw, moeder en keizerin.
(Jennifer Rappe)

Lees het complete artikel in de jongste G/Geschiedenis: een special met de 50 meest spraakmakende en verstrekkende politieke moorden uit de wereldgeschiedenis. G/Geschiedenis is nu overal te koop!

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder