Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De onafhankelijke republiek Florida

03 juni 2013 [412] Olivier Keun

Revoluties zijn er in alle soorten en maten, maar de West Florida Rebellie houdt het record als de kortste: in 1810 was de Amerikaanse staat Florida een onafhankelijk land. Binnen een minuut was het gedaan en bracht het een kettingreactie op gang op weg naar de vorming van de Verenigde Staten als continentale en uiteindelijk wereldmacht.

In de ochtendmist van 23 september 1810 liepen zo’n vijftig mannen, geleid door Philemon Thomas, een veteraan in rebellenoorlogen, door de open poort van fort San Carlos in Baton Rouge, aan de Mississippi. Een 25-tal anderen op paarden kwamen naar binnen via een gat in de omwalling. De Spaanse verdediging schoot nogal doelloos kogels af, totdat Thomas terugvuurde. Dat hielp: meteen vijf Spanjaarden omgelegd, de resterende soldados vluchtten of gaven zich over.
De VS expandeerden vanaf zeven jaar daarvoor, toen president Thomas Jefferson de Louisiana Territory van Frankrijk kocht. Spanje, dat het gebied ten tijde van Napoleon moest afstaan, claimde dat dit niet betekende dat ook West-Florida daaronder viel. Dat betrof dan het land vanaf de Perdido Rivier over zuidelijk Alabama, Mississippi en Louisiana tot aan de Mississippi zelf. De Verenigde Staten betwistten deze claim, maar lieten onder de presidentschappen van Jefferson en James Madison de Spanjaarden het gebied besturen. Totdat oppositie de kop opstak.
Tot 1808 was er weinig reuring, maar toen benoemde Spanje kolonel Charles Delassus als gouverneur. Het chaotische bestuur en de groteske corruptie onder zijn bewind bedreigden de welvaart van de Amerikaanse kolonisten in Florida dusdanig, dat zij in het geweer kwamen. Delassus leek inschikkelijk, maar bereidde intussen de arrestatie van de oproerkraaiers voor. Dit verraad kwam uit en de Americanos besloten om de eerste klap uit te delen. Na het veroveren van fort San Carlos riepen ze de Republiek van West-Florida uit en vervingen de Spaanse vlag door hun eigen banier: een witte ster op een blauw veld. President Madison was in zijn nopjes: zijn politiek van passieve expansie werkte. Zonder de Spanjaarden tegen de haren in te strijken kwam het zuidoosten zonder bloedvergieten bij de VS.
Op 10 december 1810 werd West-Florida’s ene-ster-vlag gestreken en vervangen door de ‘stars and stripes’. Voor het eerst was de VS fors uitgebreid zonder compensatie weg te hoeven geven.
Navolging liet niet al te lang op zich wachten: in 1835/36 kwam Texas in opstand tegen Mexico, onder de vlag van de voormalige zelfstandige republiek West-Florida. In 1845 volgde samenvoeging met de Verenigde Staten. De vijfpuntige ster in de vlaggen ontstond als protest tegen tirannie en bleef in Texas een belangrijk symbool.
Een jaar later riepen Amerikaanse en Mexicaanse kolonisten in Sonoma de Republiek Californië uit. De rebellie tegen de plaatselijke autoriteiten duurden 26 dagen voordat de Verenigde Staten de strijd overnamen. In de daaropvolgende oorlog met Mexico verwierven de VS heel Californië, Colorado, Nevada, New Mexico, Arizona, Wyoming, Utah en Oklahoma.
Over deze Amerikaans-Mexicaanse oorlog is veel geschreven, over de 1810-opstand die deze ketting van expansies startte, bijna niks. De West-Florida-rebellie werd een sjabloon voor de Manifest Destiny, een voorbeeld voor de vrijheidslievende kolonisten die niet naar de Nieuwe Wereld waren gekomen om daar nog een keer te zuchten onder een Europees bewind.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder