Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Verdwenen of vergeten?

14 mei 2013 [412] Olivier Keun

Opmerkelijk genoeg was het vooral ‘de zonderlinge dood’ van de Sovjet-Unie, nota bene: een samenstel van republieken, die Davies aanzette tot zijn Vanished Kingdoms. The History of Half-Forgotten Europe, letterlijk: ‘Verdwenen Koninkrijken. De Geschiedenis van Half-Vergeten Europa’.

Het forgotten in de titel hebben Bookmakers in de vertaling naar voren gehaald en verderop vervangen door ‘verborgen’. Feitelijk dekt dat de lading beter, want wat voorbij is, is gestold in de bronnen en daarmee niet verdwenen. Ook wordt, in tegenstelling tot wat op de kaft van het boek te lezen is, in het binnenwerk op bescheidener toon gesproken van ‘een’ verborgen geschiedenis. ‘De’ geschiedenis is te definitief gesteld. Er is nog genoeg verstopt in de kieren en naden van de Europese historie dat de moeite van nader onderzoek loont.
De huidige kaart van Europa verschilt nogal van die van een eeuw geleden. En verder terug in de geschiedenis golven de grenzen duizelig makend heen en weer. Bij al die, meestal gewelddadige, bewegingen raken allerlei landen en volkeren zoek in de geschiedenis. Juist die wil Davies over het voetlicht brengen. Het wordt een onthullende en dikwijls onthutsende reis door Europa. ‘Op locatie’ – vijftien in totaal – maakt hij eerst een verkennende rondreis. Daarna duikt hij in de baaierd van gebeurtenissen die zich ter plekke hebben voltrokken. In de meeste gevallen behoren deze niet tot ‘de Europese Geschiedeniscanon’, wat de nodige oplettendheid vergt. Des te meer wanneer bij Keltische en Slavische volkeren – de laatsten zijn Davies’ specialisme – grotendeels onbekende, tongbrekende namen in de tekst opdagen. Kaarten en genealogische overzichten houden de lezer bij de les, lange citaten en vele gedichten verluchtigen zijn verhaal. Als afsluiting van elk hoofdstuk gaat Davies op zoek naar wat ‘de historische berging’ nog aan herinneringen biedt. Vaak is dat teleurstellend weinig, maar soms veert een volk weer op en herneemt zijn plaats in het ‘Europees concert’. Estland, bijvoorbeeld, Montenegro, of de Republiek Éire. Maar ook in die gevallen heeft Davies de lezer getuige doen zijn van een treurige reeks bloedige conflicten. Europese samenwerking heeft intussen relatieve stabiliteit gebracht. Verborgen of verflenste regionale kleuren zouden nu zonder oorlog op de kaart kunnen terugkeren.
(Jan van der Meer)

Norman Davies, Vergeten Koninkrijken. De verborgen geschiedenis van Europa (vertaling: Bookmakers), De Bezige Bij Antwerpen, 2012. 877 blz. € 49,95 ISBN 9789085423812


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder