Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

België krijgt akten terug uit Duitsland

14 mei 2013 [412] Olivier Keun

In het patrimonium van de afdeling Rheinland van het Landesarchiv NRW bevinden zich nog meer dan 250 akten die eigenlijk van België zijn. Het gaat om documenten die deels uit het hertogdom Limburg komen, maar voor het grootste deel opgemaakt werden in de voormalige Pruisische districten Eupen en Malmédy. Heel wat akten zijn meer dan 300 jaar oud; de meesten stammen echter uit de 19de en vroege 20ste eeuw

De weg van de akten naar het Landesarchiv NRW is niet meer voor alle gevallen duidelijk te verklaren. Het staat vast dat in de loop van de bezetting van België tijdens de Tweede Wereldoorlog tal van documenten door Duitse archivarissen uit de overlevering van Belgische archieven werden gescheurd en naar Düsseldorf werden verhuisd. Van daaruit moesten de akten tegen het einde van de oorlog per schip over het Mittelland-kanaal naar zogenaamd veilig gebied overgebracht worden. Het schip werd echter in de haven van Hannover door bommen getroffen en zonk; de waardevolle archieflading werd pas na een half jaar geborgen en bevond zich in een erbarmelijke toestand. De akten waren ‘door en door nat’, gedeeltelijk beschimmeld, sommigen volledig verbrand, enkelen gedeeltelijk verkoold; pagina’s van akten waren aan elkaar gekleefd en een paar stukken beschadigd door opstuiken of scheuren.
De restauratie van de zogenaamde Düsseldorfer Kahnakten sleepte decennia lang aan en blijft zelfs vandaag de dag nog doorgaan. Het is het omvangrijkste project voor de redding van door de oorlog beschadigd archiefmateriaal in de Bondsrepubliek Duitsland. Pas nadat de akten weer leesbaar werden gemaakt, konden ze gekoppeld worden aan de oorspronkelijke bestanden. Zo duurde het uiteindelijk ook lang tot de voormalige Belgische bestanden konden worden geïdentificeerd.
Wanneer het Landesarchiv NRW nu de Belgische akten teruggeeft aan hun archiveringsoorsprong en -bestemming, dan is dit een stukje late schadeloosstelling. Alle akten werden in het atelier van het Landesarchiv grondig gerestaureerd. Hierbij werd een nieuw, door het Landesarchiv in 2012 doorontwikkeld hoeveelheidsproces voor papierstabilisering gebruikt. De blokvormingen werden opgelost, de akten schoongemaakt, fragiele bladeren met een flinterdun Japans papier (3-4 g/m²) gestabiliseerd en aangevuld met vloeibare papierpulp. Vervolgens werden de documenten inhoudelijk volgens archiveringsbeginselen toegankelijk gemaakt. De resultaten van deze ontsluiting werden gedocumenteerd in een repertorium.
In een plechtige bijeenkomst op 16 april kreeg Karel Velle, algemeen rijksarchivaris van België, de akten terug van Wilfried Reininghaus, president van het Landesarchiv NRW.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder